Opinie

    • Carolien Roelants

Het beleg van Jemen, met het Westen als medeplichtige

Hongerende kinderen in Jemen trekken de aandacht, zegt Carolien Roelants. Ze zijn het slachtoffer van een doelbewuste economische oorlog.

Anti-Saoedische graffiti in Sana’a. Foto Yahya Arhab/EPA

Nu Saoedi-Arabië en zijn kroonprins in de beklaagdenbank zitten wegens de moord op Khashoggi is op de slipstream die andere schanddaad, de oorlog in Jemen, ook weer in het nieuws gekomen. De VN-chef humanitaire zaken koos dit moment voor een groot alarm over de steeds nijpender voedselsituatie van steeds meer miljoenen Jemenieten, en gelijk heeft hij.

Maar ik ben benieuwd hoe snel de wereld Jemen weer zal zijn vergeten. Cynisch? Anderhalf jaar geleden werd ik ook van cynisme beschuldigd toen ik tijdens de Giro555-actie voor Jemen voorspelde dat u dit jaar opnieuw geld zou moeten geven. Ik heb even met het Rode Kruis gebeld, en ze hebben inderdaad een gironummer voor Jemen geopend.

Bij nader inzien vind ik mezelf niet cynisch maar realistisch, met name ten aanzien van het doorzettingsvermogen van de wapenleveranciers van de oorlogvoerende partijen. Want zonder wapens geen oorlog. Kijk hoe president Trump de Saoediërs wel wil straffen voor de moord op Khashoggi – al voel je aan de overkant van de oceaan gewoon zijn tegenzin – maar zich met zijn hele lijf vastklampt aan bestaande wapencontracten. „Ik wil al die investeringen in ons land niet verliezen. Ik wil niet een miljoen banen verliezen”, zei hij vorige week. Het is een fractie daarvan, hebben Amerikaanse media becijferd, maar 23 miljoen Jemenieten doen er in elk geval niet toe.

Ik vond de toespraak van de Britse ambassadeur Karen Pierce vorige week op een speciale VN-bijeenkomst over Jemen ook adembenemend. In die zin dat ze uitwijdde hoe ernstig de toestand in Jemen is, met honderdduizenden zwaar ondervoede kinderen, en met de nieuwe cholera uitbraak die eraan komt. En wat betreft de oorlog, het is nodig, onderstreepte ze, dat de militaire operaties worden uitgevoerd in overeenstemming met het oorlogsrecht, inclusief de bescherming van burgers. Geen woord over de Britse bommen die op Jemenitische burgers vallen of over de Britse adviezen aan de Saoediërs hoe het beste doelen te lokaliseren .

De Franse regering wil evenmin iets weten van opschorting van wapenleveranties. Een anonieme Franse minister wilde trouwens ook de Saoedische kroonprins niet kwijt „ook al is hij geen koorknaap” want dat zou Parijs invloed kosten. Interessant hè, hoe gedacht wordt in die kringen. Omdat westerse leiders zo denken, kan de kroonprins nog steeds voor een bulderend gehoor van zakenlieden slechte grappen maken over de ontvoering van de Libanese premier Hariri, naast hem gezeten, die vorig jaar écht door hem werd gegijzeld.

Ook de Houthi-rebellen, die al drieëenhalf jaar met zo weinig succes door de Saoedische alliantie worden bestreden hebben natuurlijk schuld aan de humanitaire ramp. En Iran, dat zich steeds verder de oorlog laat inzuigen. Enzovoorts.

Maar hoofdschuldigen zijn Saoedi-Arabië en de zijnen (veel te weinig worden in dit verband de Verenigde Arabische Emiraten genoemd). Met hun blokkades en bombardementen. Het Yemen Data Project, dat ik hier al eerder heb genoemd, meldt dat een op de drie bombardementen op civiele doelen is gericht. Een nieuw rapport, Strategies of the Coalition in the Yemen War (zoek op via de World Peace Foundation, veel kaarten en infographics), brengt hun doelbewuste economische oorlog in kaart. De opzettelijke en systematische verwoesting van voedselproductie en -distributie, fabrieken en waterinstallaties. Evenzovele oorlogsmisdrijven, met het Westen als gretige medeplichtige.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

    • Carolien Roelants