‘In zijn schaduw fietsen we verder’

Op zaterdagmiddag werd Wim Kok, „premier van alle Nederlanders”, herdacht in Amsterdam. Er waren lovende woorden.

Herdenkingsbijeenkomst in het Concertgebouw voor de overleden oud-premier Wim Kok. Foto Bas Czerwinski/ANP

„Alles aan hem was echt. Geen opsmuk, geen ijdeltuiterij of dubbele agenda’s.” Dat zei minister-president Mark Rutte (VVD) zaterdag op de herdenkingsbijeenkomst van de vorige week zaterdag overleden oud-premier Wim Kok. Verantwoordelijkheid, nuchter, sober waren de terugkerende woorden in de toespraken tijdens de anderhalf uur durende bijeenkomst in het Amsterdamse Concertgebouw waar ook ruimte was voor muziek en ballet; kunstvormen waar Kok zich na zijn vertrek uit de politiek in bestuurlijke functies voor heeft ingezet.

Het natuurlijke gezag dat Kok wist uit te stralen werd door diverse sprekers genoemd. PvdA-leider Lodewijk Asscher vertelde dat hij in augustus van dit jaar nog bij Kok langs was geweest en dat die hem toen uitvoerig had ondervraagd over wat hij ging zeggen tijdens de Algemene Beschouwingen. „Het voelde als een examen. Met gloeiende wangen ging ik weg”, aldus Asscher.

Dezelfde ervaring had premier Rutte die vertelde over de jaarlijkse komst van zijn verre voorganger naar het Torentje om bij te praten. Rutte: „Dan zat ik te praten met die grote mijnheer waar ik als twintiger en dertiger huizenhoog tegen opkeek.” Volgens Rutte kon hij heel vertrouwelijk met Kok over zaken praten en was deze altijd bereid om te helpen.

Rutte noemde Koks grootste kracht als premier dat hij zaken „heel breed” kon overzien en „geduld” had. „De timmermanszoon bestuurde het land met een timmermansoog”, zei hij.

Minister-president Mark Rutte spreekt tijdens de herdenkingsbijeenkomst in het Concertgebouw voor de overleden oud-premier Wim Kok.
Foto Bas Czerwinski/ANP
Lodewijk Asscher sprak tijdens de herdenkingsbijeenkomst in het Concertgebouw voor de overleden oud-premier Wim Kok.
Foto Bas Czerwinski/ANP
Premier Mark Rutte (VVD) en PvdA-leider Lodewijk Asscher spraken tijdens de herdenkingsbijeenkomst
Foto Bas Czwerwinski/ANP

Premier van alle Nederlanders

Op de herdenkingsbijeenkomst in het Concertgebouw waren talloze mensen uit de politiek en de vakbeweging waar Kok in de jaren zeventig zijn maatschappelijke carrière begon. Maar ook mensen uit het bedrijfsleven en uit de culturele sector zoals Joop van den Ende en Paul van Vliet herdachten hem. Vanuit Duitsland was bondspresident Frank-Walter Steinmeier overgekomen.

In haast geen toespraak bleef ongezegd dat Kok toen hij in 1994 aantrad als aanvoerder van het eerste ‘paarse’ kabinet zich premier van alle Nederlanders had genoemd. PvdA-leider Asscher noemde Kok „een grote, vriendelijke reus”. „In zijn schaduw fietsen wij verder”.

Lees ook de necrologie: Sober sociaal-democraat die liberaal regeerde

Wim Kok overleed vorige week op tachtigjarige leeftijd nadat hij vijf weken eerder in verband met hartproblemen in het ziekenhuis was opgenomen. Zaterdagochtend, voor de bijeenkomst in het Concertgebouw, had de familie van Kok al in besloten kring afscheid genomen. Komende week zal Kok nog in de Tweede en Eerste Kamer worden herdacht.

    • Mark Kranenburg