Recensie

Lees Carringtons verhalen voor het slapen en je hebt al gedroomd

Niets is onmogelijk in de verhalen van schilder en schrijver Leonora Carrington. Dieren spreken met mensen, mensen met dieren, mensen die in stukken worden gehakt kunnen weer in elkaar worden gezet.

Niets is onmogelijk in de verhalen van schilder en schrijver Leonora Carrington. Dieren spreken met mensen, mensen met dieren, de grens tussen leven en dood is vloeibaar, mensen die in stukken worden gehakt kunnen weer in elkaar worden gezet – met andere woorden, Carringtons verhalen zijn al net zo surrealistisch als haar schilderijen, vol onmogelijke gebeurtenissen die met een associatieve droomlogica met elkaar zijn verbonden.

Het eerste verhaal, ‘De debutante’, zet meteen de toon: een meisje heeft geen zin om naar het debutantenbal te gaan en stuurt in haar plaats de hyena uit de plaatselijke dierentuin. Die stelt voor om als vermomming het gezicht van het dienstmeisje te gebruiken; de rest van het dienstmeisje eet hij dan wel op. ‘Alleen als je belooft dat je haar doodmaakt voor je haar gezicht afscheurt. Anders doet het te veel pijn.’

Lieflijk zijn de verhalen van Carrington (1917-2011) dus niet, ze zitten vol dood, seks, en geweld. Het nadeel van verhalen die zich afspelen in een wereld waarin alles kan, is dat de spanning al gauw weglekt. Met verrassende beelden en mooie details weet Carrington dat te compenseren, zoals in het verhaal waarin de Sovjet-Unie aan een ziekenhuis een team ratten schenkt die gespecialiseerd zijn in chirurgie. De doktoren zitten zo met het cadeau in hun maag dat ze de ratten doorgeven aan de psychoanalytici, die vervolgens tot kidnapping overgaan om onder het geschenk uit te komen. ‘Ondertussen slikten de ratten hun vitaminen en deden hun dagelijkse oefeningen.’

Toch slaat hier en daar de verveling toe, ook omdat een aantal verhalen wel heel schetsmatig is. Een strengere selectie zou een betere, hechtere bundel hebben opgeleverd. Wel winnen Carringtons verhalen aan diepte wanneer je ze leest naast Carringtons novelle Beneden, die eerder dit jaar in een Nederlandse vertaling uitkwam. Het gewelddadige surrealisme van de door haarzelf ondergane psychose die ze in dat boek beschrijft, spiegelt zich in het surrealisme van haar verhalen, dat daardoor minder vrijblijvend wordt, lichamelijker – echter, zou je bijna zeggen.

Al met al is Alle verhalen van Leonora Carrington een bundel vreemde, unieke verhalen waaraan je je niet moet overeten. Het is een boek voor op het nachtkastje, om elke avond een of twee verhalen uit te lezen; dan heb je al gedroomd vóór je gaat slapen.

    • Rob van Essen