Excuses na uitlatingen over Max Moszkowicz vallen verkeerd

Kampverleden De zonen van Max Moszkowicz vinden de verontschuldigingen van historicus Paul Bronzwaer onvoldoende, nadat die de advocaat ‘Holocaust-exploitant’ had genoemd.

Foto Marcel van Hoorn/ANP

De Maastrichtse historicus Paul Bronzwaer heeft in een brief aan de kinderen van Max Moszkowicz senior zijn excuses aangeboden voor uitspraken die hij deed in de biografie van de advocaat. De zonen en de joodse gemeente Limburg vinden de verontschuldigingen onvoldoende.

In het deze maand verschenen boek De Bokser. Het leven van Max Moszkowicz van NRC-journalist Marcel Haenen uitte Bronzwaer twijfels over het kampverhaal van Max Moszkowicz: „Ik verdenk pa ervan dat hij een soort Holocaust-exploitant is. Hij probeert er munt uit te slaan. Medelijden opwekken. Een martelaarsrol opnemen.” Haenens boek toont aan dat Moszkowicz bijna duizend dagen lang gevangene van de nazi’s was. Hij overleefde vier kampen, waaronder Auschwitz.

Lees ook Max Moszkowicz bokste zich door de oorlog

Bronzwaer promoveerde in 2010 op een vergelijkend onderzoek naar de bevrijding van Maastricht en Luik en schreef veel over de oorlog in Limburg. Ook spande hij zich op meerdere fronten in voor de herdenking van bezetting, bevrijding en Holocaust.

Aangeslagen indruk

De historicus schrijft nu dat hij zijn uitspraken betreurt en dat hij zich ervan distantieert. Zijn vijfregelige brief kwam na een bemiddelingsgesprek afgelopen weekeinde. „Daar maakte Bronzwaer een oprechte en aangeslagen indruk”, zegt Benoit Wesly, voorzitter van de joodse gemeente Limburg. „In het briefje dat later kwam, lijkt hij echter vooral last te hebben van zelfmedelijden. Hij betreurt vooral dat hij het gezegd heeft, niet wat hij heeft gezegd. Dan ben je niet alleen een slecht mens, maar ook een exploitant van de historie en een antisemiet. Auteur Marcel Haenen, die hij voor leugenaar heeft uitgemaakt, krijgt helemaal geen excuses.”

Bram Moszkowicz kondigde eerder al aan aangifte te willen doen tegen Bronzwaer. Hij wachtte daar even mee, toen hij hoorde van een bemiddelingspoging ,,die overigens geheel buiten mij om is gegaan”. De oud-advocaat noemt Bronzwaers excuses ,,gratuit” en gaat de aangifte wegens smaad en laster en mogelijk ook wegens antisemitisme nu doorzetten. Wesly zegt dat de joodse gemeente zich eventueel zal voegen in zo’n procedure.

Bronzwaer zegt dat hij zijn eigen woorden wil kiezen voor verontschuldigingen en geen dictaten ondertekent. Op de vraag of hij ook moeite heeft met wat men hem wil laten zeggen, geeft hij geen antwoord. „Geen commentaar.”

    • Paul van der Steen