Skimmen is weg, maar door wie?

Rechtszaak

Een ondernemer daagt Rabobank voor de rechter voor het stelen van zijn in 2012 bedachte oplossing tegen skimmen.

Foto: Istock

De kranten staan zes jaar geleden vol met koppen als ‘Politie waarschuwt voor toename skimming’, ‘Zowat het hele dorp is dupe van skimmers’ en ‘Fors meer fraude in betalingsverkeer’. Op grote schaal kopiëren – vaak Oost-Europese – fraudeurs pinpassen van Nederlanders om vervolgens vanuit het buitenland de rekening te plunderen. De Nederlandse Vereniging van Banken komt met alarmerende cijfers. In 2011 is de schade door skimming omhoog geschoten tot 38,9 miljoen euro, bijna twee keer zoveel als in 2010.

Ook ondernemer Jan Meurs wordt beroofd. Als hij eind januari 2012 zijn bankrekening checkt, ziet hij dat er voor honderden euro’s is gepind vanuit Bandung, Indonesië, terwijl hij in die periode Gelderland niet heeft verlaten. Hij belt ING, zijn bank, waar volgens Meurs gelaten wordt gereageerd.

„Ik was echt pissig en liep door mijn huiskamer te ijsberen”, vertelt Meurs (73). „En toen kwam ik op de oplossing, heel simpel. Waarom zet de bank voor alle bankrekeningen niet standaard de mogelijkheid om te pinnen in het buitenland uit?”

Meurs heeft als ondernemer ervaring met software. Hij was in de jaren negentig de eerste in Nederland die een touchscreen-kassasysteem voor de horeca op de markt bracht, vertelt hij. Zijn oplossing tegen skimmen werkt hij uit in het plan Skimmen&Kraken. Vervolgens benadert hij de drie grote banken om te kijken of ze interesse hebben in zijn oplossing.

In tegenstelling tot bij ABN Amro en ING krijgt hij bij Rabobank wél gehoor. Hij wordt doorverwezen naar iemand van de afdeling fraude-monitoring. Maar nadat hij het plan heeft toegestuurd en de verantwoordelijke medewerker heeft gesproken, bedankt de bank vriendelijk, zegt Meurs. Rabobank zou al bezig zijn met een ander anti-skimsysteem dat transacties monitort en alarm slaat als er bijvoorbeeld in Amsterdam wordt gepind en tien minuten later in Moskou.

Drie maanden later, op zaterdag 5 mei 2012, valt hij van zijn stoel als hij het nieuws ziet: ‘Rabobank blokkeert pinpassen buiten Europa’. De bank kondigt aan dat in de strijd tegen skimmen voortaan pinnen buiten Europa ‘uit’ staat – precies naar zijn idee. Klanten kunnen via internetbankieren per werelddeel de mogelijkheid om te pinnen voor een periode aanzetten. Het blijkt een succes: direct na invoering van het systeem daalt de skimschade voor Rabobank met 85 procent.

En daarom staat Meurs nu, zesenhalf jaar later, in de rechtbank Amsterdam tegenover de Rabobank. In een civiele zaak eist hij deze donderdag dat Rabobank stopt met het gebruik van zijn skim-uitvinding of hem er royaal voor compenseert: 10 procent van de besparing. „U vraagt nogal wat”, constateert de rechter die beide kampen kritisch ondervraagt.

Geen toestemming

Meurs, met achterover gekamde lange grijze haren en in getailleerd donkerblauw pak, vertelt dat er volgens hem met Rabobank overeen was gekomenen „dat ze de module niet zouden gebruiken zonder mijn toestemming”.

Op de publieke tribune schudden Rabobank-werknemers hun hoofd. De twee advocaten van de bank betogen dat het stelen van de uitvinding van Meurs wel het laatste is wat de bank gedaan heeft. Rabobank was namelijk al sinds 2006 bezig met het ontwikkelen van een dergelijk systeem. Dat Meurs dit begin 2012 niet te horen kreeg, was omdat hij contact had met iemand van de afdeling fraude-monitoring. En die was niet van de ontwikkelingen elders bij de bank op de hoogte.

„Ik ben octrooiadvocaat van beroep en kom geregeld tegen dat iemand een idee krijgt dat al bestaat”, zegt Rabo-advocaat Geert Theuws. Hij verwijst naar ingebrachte interne mails en nota’s waaruit volgens hem blijkt dat Rabobank al veel langer bezig was met de ontwikkeling en invoering van zo’n systeem.

Dat Rabobank in drie maanden tijd een idee zou kunnen stelen, ontwikkelen en invoeren, veegt het ‘kamp Rabo’ van tafel. „Rabo is een bank. Dit zit in het hart van het betalingsverkeer. Het is bewerkelijk om zoiets door te voeren.”

Lees ook: Echt veilig is je pinpas nooit

Meurs gelooft daar op zijn beurt niets van. „Voor een goede programmeur is het één dag werk.” Als Rabo het systeem in 2006 bedacht had, kon het systeem toen ook al draaien.

Ook over het octrooi van Meurs op zijn ‘skim-module’ bakkeleien de twee partijen. „Zo lek als wat”, noemt Theuws het.

Bewijslast

Een poging van de rechter om de partijen nader tot elkaar te brengen, strandt snel. Rabobank wil „principieel” niet in overleg met Meurs omdat de module al in ontwikkeling was.

Over zes weken komt de rechter met een (tussen)vonnis en wordt duidelijk of er een getuigenverhoor komt. De rechter benadrukt dat de bewijslast bij Meurs ligt, en dat is de moeilijkste positie. „U moet uw stelling waarmaken, terwijl Rabobank die onaannemelijk moet maken.”

    • Camil Driessen