Sacharovprijs voor Oekraïense filmregisseur Oleg Sentsov

De filmregisseur werd in 2015 in een felbekritiseerd ‘showproces’ voor een militaire rechtbank veroordeeld tot twintig jaar cel. Daarna ging hij in hongerstaking.

Een protestmars voor de vrijlating van Oleg Sentsov voor de Russische ambassade in Praag. Foto Martin Divisek / EPA

De Sacharovprijs gaat dit jaar naar de Oekraïense filmregisseur Oleg Sentsov, die vastzit in een Siberisch strafkamp omdat hij kritiek leverde op de Russische annexatie van de Krim. Dat heeft het Europees Parlement bekendgemaakt.

De prestigieuze Sacharovprijs wordt sinds 1988 ieder jaar uitgereikt door het Europees Parlement aan mensen die veel hebben betekend voor de democratie, handhaving van de rechtsstaat of de fundamentele vrijheden van de mens. “Door hem de Sacharov-prijs toe te kennen, betuigt het Europees Parlement solidariteit met hem en zijn zaak”, aldus een verklaring van het parlement. “We vragen Rusland om hem onmiddellijk vrij te laten. Zijn strijd herinnert ons eraan dat het onze plicht is om mensenrechten overal ter wereld en onder alle omstandigheden te verdedigen.”

Lees ook: Oekraïense regisseur hard achteruit na 40 dagen hongerstaking

Showproces

Sentsov werd in 2015 in een felbekritiseerd ‘showproces’ voor een militaire rechtbank veroordeeld tot twintig jaar cel voor het plannen van aanslagen. Een jaar daarvoor werd hij door de Russische veiligheidsdienst FSB gearresteerd in zijn huis in Simferopol, op de Krim. Hij zou vervolgens zijn gedwongen om een bekentenis af te leggen.

Deze lente kwam Sentsov veel in het nieuws omdat hij in hongerstaking ging. Hij eiste tevergeefs zijn eigen vrijlating en die van 64 andere politieke gevangenen. Hij werd na veertig dagen in toestand opgenomen in het ziekenhuis. Noodgedwongen beëindigde Sentsov onlangs zijn protestactie.

Vernoemd naar Sovjetdissident

Nelson Mandela was de eerste winaar van de Sacharovprijs, die vernoemd is naar Sovjetdissident en Nobelprijswinnaar Andrej Sacharov. Vorig jaar ging de prijs naar de door crisis en onderdrukking geteisterde Venezolaanse oppositie, het parlement van het land en de honderden politieke gevangen die vastzitten vanwege kritiek op president Nicolás Maduro.

Andere genomineerden waren dit jaar onder meer een groep van elf hulporganisaties die migranten redt op de Middellandse Zee en Nasser Zefzafi, de protestleider in het Marokkaanse Rifgebied.

    • Steven Musch