Recensie

Recensie Film

Film over indrukwekkende vrouw mist vaart

Biopic Antonia Brico moet een licht bezeten, indrukwekkende vrouw zijn geweest. Maar dat komt in ‘De Dirigent’ niet goed uit de verf.

Antonia Brico (Christanne de Bruijn) richt in de VS een damesorkest op.
Antonia Brico (Christanne de Bruijn) richt in de VS een damesorkest op.

De getalenteerde en wilskrachtige Nederlandse Amerikaanse Antonia Brico (1902-1989) is een pionier: in 1930 dirigeerde ze als eerste vrouw de Berliner Philharmoniker. De kritieken waren prima, maar dirigeren was een mannenbastion en dus bleef het bij incidentele gastoptredens. Het damesorkest dat Brico in de VS oprichtte, bleek een gimmick: toen het gemengd werd, verflauwde direct de interesse.

Je wilt De Dirigent graag goed vinden: Brico’s verhaal is tijdig en relevant. Maar de film komt nooit echt tot leven. Het New York van de jaren twintig is vol met art-decomeubels en waslijnen met witte onderbroeken. Daar ontworstelt Antonia Brico zich aan haar moeder, overwint ze seksistische obstakels – een grijpgrage pianoleraar – en vindt ze steun bij een ‘best gay friend’. Dan moet ze kiezen: een loopbaan of de liefde in de knappe en steenrijke vorm van Frank Thomsen?

De spanningsbogen van De Dirigent zijn keurig gemetseld, maar niet altijd even noodzakelijk: Brico’s zoektocht naar haar biologische moeder is er één te veel. Net als bij haar film Sonny Boy haalt Maria Peters’ hang naar compleetheid de vaart er soms uit. Het acteren is vaak te nadrukkelijk, personages zijn dan niet meer dan plotpunten in Brico’s levensreis. En wie Antonia Brico is? Ze moet een licht bezeten, indrukwekkende vrouw zijn geweest die zich de elite binnenvocht en over vooroordelen, afwijzing en weerstand heen walste. Niet de leuke, licht bleue en trieste dame die Christanne de Bruijn speelt. Zo’n vrouwelijke dirigent wint misschien Maestro, maar temt geen levend orkest.

Correctie (3 december 2018): In een eerdere versie van dit stuk stond dat de film in Oakland, Californië begon. Dat is onjuist. Het eerste deel van de film speelt in New York.