Damen stuurde agent Indonesië weg

Marinewerf

De oorlogsschepen voor Indonesië waren de redding van de marinewerf van Damen. Maar rond de deal wordt omkoping vermoed.

Het eerste fregat dat Damen aan Indonesië leverde. Foto Damen

Damen Shipyards, de grootste scheepsbouwer van Nederland, heeft in 2015 zijn Indonesische verkoopagent weggestuurd vanwege vermoedens van corruptie. De man uit Jakarta had een sleutelrol bij de politiek beladen levering van Nederlandse oorlogsschepen aan de Indonesische marine. Dat blijkt uit onderzoek van NRC en journalistencollectief Lighthouse Reports naar de zakelijke mores van Damen Shipyards.

De vermoedens van omkoping in Indonesië rezen toen Damen haar buitenlandse verkopers vroeg rekenschap af leggen over wat ze deden met de bedragen die zij ontvingen van Damen. Dat gebeurde na een terechtwijzing van de Wereldbank over de aanschaf van een boot door Sierra Leone in 2013, waarbij corruptie werd vermoed. De agent in Jakarta gaf geen bevredigende antwoorden, waarna Damen het contract ontbond. Volgens betrokkenen zou de man voor bemiddeling bij de verkoop van zes fregatten circa 32 miljoen euro krijgen. Het vermoeden is dat via hem geld naar de top van het Indonesische leger, de politiek en invloedrijke families is gevloeid.

De corruptievermoedens werpen een smet op de verkoop van oorlogsschepen aan Indonesië, die de redding van de enige marinewerf betekende. Toen het eerste contract in 2004 werd getekend, vreesden parlementariërs al dat Nederland zou meewerken aan corruptie. Ook konden de schepen gebruikt worden voor mensenrechtenschendingen. Het kabinet gaf toch exportvergunningen – eerst voor korvetten, later voor fregatten.

De affaire met de Indonesische tussenpersoon past in een reeks. Uit onderzoek van NRC en Lighthouse Reports bleek eerder al dat Damen zaken deed met omstreden tussenpersonen in Afrika en Zuid-Amerika.

In een reactie stelt het Openbaar Ministerie dat het Damen verdenkt van „actief, via tussenpersonen steekpenningen te hebben betaald aan buitenlandse overheidsambtenaren ter verkrijging van buitenlandse (overheids)opdrachten”. Damen stelt dat de „beschuldigingen” in de artikelen „deels feitelijk onjuist en deels onvolledig en misleidend” zijn.

Lees hier het uitgebreide onderzoeksverhaal: Damen stuurde tussenagent Indonesië weg om vermoedens corruptie
    • Merijn Rengers
    • Carola Houtekamer