Kwart minder kanker bij bio-voeding

Voeding De kankerkans is verlaagd bij mensen die vooral biologische voeding eten. Maar dit resultaat is meteen al omstreden.

Fruit op een stand op een beurs met biologische producten in de IJsselhallen in Zwolle. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Mensen die voornamelijk biologische groente, zuivel, granen en vlees eten, hebben een kwart minder kans op kanker. Dat rolt uit onderzoek dat nu bijna vijf jaar duurt onder bijna 69.000 mensen in Frankrijk. De resultaten zijn maandag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift JAMA Internal Medicine.

De onderzoekers denken dat biologisch eten de kans op kanker kan verminderen, doordat er in biologische voeding minder pesticiden zitten dan in niet-biologisch voedsel. Dat dat zo is, is in ander, kortdurend onderzoek aangetoond door pesticide-overblijfselen in urine te meten.

Het Franse onderzoek is het tweede onderzoek naar biologisch eten en kanker onder een grote groep consumenten. In de Britse Million Women Study werd in 2014 21 procent minder van de kanker non-hodgkinlymfoom gevonden onder de biologische eters, maar de totale kans op kanker was niet veranderd. De Fransen keken wel in veel meer detail naar het eten van biologisch voedsel.

Toch gaan de Franse onderzoekers keiharde conclusies uit de weg. „Onze resultaten duiden erop dat biologische voeding samenhangt met een dalende kankerkans”, schrijven ze. En: verder onderzoek met nauwkeurigere consumptiegegevens is nodig. Ondertussen „zou het promoten van biologisch eten in de algemene bevolking een beloftevolle strategie tegen kanker kunnen zijn”.

Niets bewezen

Daar zijn drie voeding- en kankerexperts van de Harvard School of Public Health in Boston het helemaal niet mee eens. In een commentaar dat gelijktijdig in JAMA Internal Medicine verscheen schrijven ze dat er nog niets bewezen is over kanker en biologisch voedsel. Maar dat er overtuigend bewijs is dat de kans op kanker te verlagen is met voldoende bewegen, niet dik worden, weinig worst en rood vlees eten, toegevoegde suikers mijden en meer volkoren producten, groente en fruit eten. Die spullen en maatregelen zijn beschikbaar en goedkoop, terwijl biologisch voedsel duur en niet voor iedereen beschikbaar is, schrijven ze. Het gevaar bestaat dat mensen minder groente en fruit gaan eten, maar wel biologisch. Fout, vinden de commentatoren: „ongerustheid over de gevaren van pesticiden moet de consumptie van fruit en groente niet ontmoedigen”. Zo is dit Franse onderzoek meteen al omstreden.

Een ander probleem is dat het onderzoek een korte follow-up heeft, terwijl kanker krijgen meestal lang duurt. Het NutriNet-Santé-onderzoek (betaald met Frans overheidsgeld) is een groot epidemiologisch eet- en leefgewoontenonderzoek, waarin niet alleen naar biologische voeding wordt gekeken. Het onderzoek begon in 2009 en in de jaren daarna groeide het aantal deelnemers. Die waren gemiddeld 44 jaar.

Op die leeftijd krijgen nog niet erg veel mensen kanker. Na gemiddeld 4,5 jaar was er kanker bij 1.340 mensen vastgesteld. Dat is 1,94 procent van alle deelnemers. Ter vergelijking: ongeveer 33 procent van alle mensen krijgt ooit in het leven kanker. De onderzoekers corrigeerden zo goed mogelijk voor andere factoren die met de kankerkans samenhangen.

De Franse onderzoekers keken naar het verschil in kanker bij het kwart deelnemers dat het meest en het kwart dat het minst biologisch at. Dat verschil was toch duidelijk en vermeldenswaardig: 2,18 tegen 1,59 procent – een afname van ongeveer een kwart.

Om dat te bereiken hoef je niet eens heel trouw biologisch te eten. Wie dat deed haalde maximaal 32 punten op een scorelijst voor biologisch voedsel. De kwart mensen die het meest biologisch aten hadden een gemiddelde score van 19. Het kwart mensen dat het minst biologisch at scoorde 0,7.

    • Wim Köhler