Kamelen in de huiskamer

Vanuit Princeton, New Jersey, schrijft over wat haar opvalt. Vandaag: Een rijk leven zonder vreugde
Illustratie Eliane Gerrits

Amerikanen zeggen graag dat achter elk groot fortuin een grote misdaad schuilgaat. Maar dat is moeilijk voor te stellen als ik rondloop door de paradijselijke Duke Gardens in New Jersey op deze zonnige herfstdag.

Ik wandel samen met onze tuinman Ken. Hij groeide in de buurt op en raakte hier spelenderwijs gefascineerd door bomen en planten. En door Doris Duke die dit landgoed schiep. Zij leidde dan ook een wonderbaarlijk leven. Even extravagant als treurig.

Doris was het enige kind van de exorbitant rijke tabaksfabrikant James Buchanan Duke, de man van de Lucky Strike-sigaretten naar wie Duke University is vernoemd. Toen hij in 1925 overleed, ging al zijn geld naar de twaalfjarige Doris. De media riepen haar uit tot het rijkste meisje van Amerika.

Als een Amerikaanse Marie Antoinette leidde ze een onwaarschijnlijk luxeleven in een land dat zwaar leed onder de Grote Depressie. Maar gelukkig maakte het haar niet.

Haar vader drukte haar vlak voor zijn overlijden op het hart niemand te vertrouwen. Zijn waarschuwing bleek een zichzelf vervullende voorspelling. Haar eerste huwelijk liep uit op een langdurige rechtszaak. Natuurlijk om geld. Toen ze voor de tweede keer trouwde, nu met een Dominicaanse playboy, stelde de Amerikaanse regering de huwelijkse voorwaarden op, zodat haar geld onder alle omstandigheden in het land zou blijven. Verstandig, want het huwelijk hield nog geen jaar stand.

Men bleef misbruik van haar maken. Een 32-jarige hare-krisjna-aanhangster maakte Doris wijs dat ze de incarnatie was van haar dochtertje Arden, haar enige kind, dat vlak na de geboorte overleed. Ze adopteerde de vrouw en de bijbehorende ellende. In haar kielzog volgde een straatarme analfabete alcoholist die Doris aanstelde als butler. Deze dubieuze figuur nam volledige controle over haar leven.

Ken weet goed de weg in de tuin rondom het inmiddels gesloopte landhuis. „Daar zag ik haar soms rijden,” zegt hij. „Een oude dame, voorovergebogen over het stuur van haar gouden Rolls-Royce. Ze werd steeds excentrieker. De wildste verhalen deden over haar de ronde. Ze had een huiskamer ingericht in haar eigen bommenwerper. Er stond ook een compleet Thais dorp. Maar het mooiste waren de exotische dieren die ze hield. ‘Wat moeten we doen met de kamelen?’, jammerde het personeel toen er een orkaan op komst was. ‘O, zet die maar in de huiskamer’, antwoordde ze.

Op de top van de heuvel staan we stil en verbazen ons over een uitzicht als van een Italiaans pastoraal schilderij. Glooiende heuvels, een slingerende rivier in de verte. „Allemaal aangelegd”, zegt Ken.

Op haar tachtigste overleed Doris. Na een facelift waarna het bergafwaarts ging met haar gezondheid. Al haar geld liet ze na aan de butler, haar kamelen en haar hond. De butler werd ervan verdacht een twijfelachtige rol te hebben gespeeld bij haar overlijden.

Ken neemt me mee naar een grasveld waar Doris’ menagerie begraven ligt. Hij wijst naar twee marmeren stenen waarin afbeeldingen van kamelen zijn gekerfd. Een voor Baby en een voor Princess.

Haar enige echte vrienden.

Reacties naar pdejong@ias.edu.
    • Pia de Jong