Opinie

    • Lotfi El Hamidi

De moeizame strijd tegen ondermijning

Het woord duikt de laatste tijd vaak op: ondermijning. Vooral door de illegale drugshandel, een miljardenindustrie, vervaagt de grens tussen onder- en bovenwereld. In een stad als Rotterdam bijvoorbeeld, een van de grootste doorvoerhavens voor Zuid-Amerikaanse cocaïne, waar het bijna een kunst lijkt om niet in aanraking te komen met de drugswereld.

De tentoonstelling Dealen met Drugs in het Maritiem Museum geeft een inkijk in die wereld. Bij de opening spreekt burgemeester Ahmed Aboutaleb de eerste bezoekers toe. „Als je iets over ruimtevaart wilt weten vraag je een astronaut, wil je iets over drugs weten dan vraag je een …” De aanwezigen barsten in lachen uit.

Een informatieve muur laat de hele drugsketen zien, van cocaplant tot de eurobiljetten waarmee de versneden cocaïne wordt betaald en opgesnoven. Hoogtepunt is de ‘belevings- expo’, waar bezoekers langs zeven zeecontainers in de huid kruipen van onder andere havenwerkers, douaniers en dealers. Wat doe je als je duizenden euro’s kunt verdienen door een toegangspasje uit te lenen, een oogje dicht te knijpen of een ‘pakketje’ weg te brengen?

‘Het is een van de moeilijkste vraagstukken waar we mee te maken hebben”, zegt politie-inspecteur Marco den Dunnen. Als wijkagent in Delfshaven weet hij aan welke verleidingen jonge Rotterdammers worden blootgesteld. „Laten we wel wezen, het merendeel van de jongeren wordt opgevoed met de boodschap van hard werken voor je geld en daar horen drugs niet bij. Natuurlijk is het heel aantrekkelijk om duizenden euro’s te verdienen met het wegbrengen van een pakketje, maar als je de juiste ethiek vanuit huis hebt meegekregen heb je de weerbaarheid om nee te zeggen.”

Den Dunnen ziet uiteraard jongens bij wie die boodschap niet vanzelfsprekend is en die de fout ingaan. Toch wil hij ze niet opgeven. Als medeoprichter van koffiebar Heilige Boontjes, een succesvol reïntegratiebedrijfje voor jonge ex-criminelen, hoopt hij een bijdrage te leveren aan de strijd tegen ondermijning.

Maar ook hij moet toegeven: het is deels een verhaal van armoede. Aan de onderkant van de samenleving is misdaad ook een manier van maatschappelijk ‘stijgen’, vooral in wijken waar kansen schaars zijn en het vertrouwen in gezag laag is. De ‘grote’ jongens achter de handel, meestal slim en charismatisch, weten daar misbruik van te maken, constateert Den Dunnen. „Ze zijn soms voorbeelden in die wijken. Laatst hadden we er één die hamburgers ging uitdelen aan kinderen. Dat zijn Amerikaanse taferelen.” Hij hoopt dat de drugs-expositie, die bezocht zal worden door scholen, bijdraagt aan de bewustwording. „Dat ze in ieder geval weten dat er altijd een keuze is.”

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl@Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

    • Lotfi El Hamidi