Opinie

    • Wilfried de Jong

Denken bij het volleybalnet is funest

Dat hoofd met die verdomde hersens. Het zit op de romp. Een mens kan niet zonder. Maar alsjeblieft, zou iemand af en toe op het uit-knopje kunnen drukken? Stand-by is ook goed. Het denken stilzetten. Een coach schreeuwt het zijn team toe: ‘Speel per punt’. Maar het hoofd van een topsporter fantaseert al stiekem over de uitslag.

Aan het einde van het WK-toernooi in Japan liep het ballonnetje snel leeg bij de Nederlandse volleybalsters. De strijd om het brons tegen China werd een pijnlijke zaak. Het team hunkerde naar een medaille, zozeer zelfs, dat het de vrouwen verlamde. In een hoekje van het brein speelde het verlangen naar succes een gemeen spelletje.

De opgewonden high fives bij het voorstellen voor het publiek deden nog vermoeden dat genoeg energie door de lange lijven stroomde en het geloof in eigen kunnen groot was.

Sterspeelster Lonneke Slöetjes zweepte haar teamgenoten op, maar tijdens de korte pauzes sloop twijfel in haar oogopslag. Ze speelde niet goed, of niet goed genoeg. En het hele team met haar. De onbevangenheid van de weken ervoor – noem het de flow – ontbrak tegen China.

Lonneke begon te denken. Worden we net als bij de Spelen vierde? En denken terwijl je moet doen, dat is funest bij het volleybalnet.

Invalster Celeste Plak liet zien hoe je in het spoor bleef. Als zij een bal zag, ramde ze er heel hard tegenaan. Eenvoudig, doeltreffend. Het denken op het tweede plan.

Plak is de hamer, de volleybal de spijker.

In een hoekje van het brein speelde het verlangen naar succes een gemeen spelletje

De Chinese coach Lang verscheen in beeld. Wat een kalmte. De oudere vrouw stond met de handen op haar rug langs de kant, gekleed in een ‘modeloze’ polo, het bloempotkapsel rond haar gezicht. Alsof ze nog een halfuurtje op een streekbus naar huis moest wachten. Lang nam de wedstrijd zoals hij verliep, het voorwerk was al in de trainingen gedaan.

In de derde set sloeg Slöetjes weer een smash uit. Toen ze na haar sprong neerkwam, liet ze haar armen hangen en schreeuwde het uit.

‘Frustratie is negatieve bagage’, zei oud-volleyballer Peter Blangé vanuit de studio.

Slöetjes is slim genoeg. Ze weet dat ze teleurstelling meteen achter zich moet laten. Maar hoe? Het duiveltje in haar hoofd wilde er tijdens het duel niet uit, zelfs niet door Sloëtjes’ schreeuwende mond.

Dan maar na de wedstrijd, via tranen.

Achter de reclameborden zat een ballenmeisje. Ook weer zo kalm. Ze poetste met een doekje het zweet van een volleybal, ogenschijnlijk gedachteloos in het hier en nu.

Het Nederlands team werd vierde. Zo dicht bij succes en er toch zo ver vandaan. Mondiaal is volleybal een grote sport, de concurrentie is moordend.

Verliezen kan helpen om uiteindelijk een keer een toernooi te winnen. Dat hoef je Lonneke Slöetjes niet uit te leggen. Ze wilde haar hoofd onder een kussen stoppen en niet denken, maar die verdomde hersens maakten overuren en gaven een harde boodschap door: wéér vierde.

Wilfried de Jong is schrijver en programmamaker.
    • Wilfried de Jong