Brieven

Brieven 20/10/2018

Ombudsman

Lees mijn boek

Niet Peter Akkerman maar de cultuurhistoricus Dr. Meindert Evers is de auteur van de roman De Val van Icarus, aldus NRC-ombudsman Sjoerd de Jong triomfantelijk in zijn rubriek van 29 september (De rouwadvertentie van een miskende schrijver: eerbetoon of reclame?). Hij gaat aan de kern van de zaak voorbij; een rechtzetting is geboden. De roman is niet de literaire ambitie van een zestigjarige heer, zoals de Ombudsman schrijft. De conceptie van het werk gaat terug tot de studententijd. De schrijver is het appèl gevolgd dat van Nietzsches woorden uitgaat: „Alleen in de kunst wordt het leven gerechtvaardigd”.

De schrijver schaamt zich niet voor zijn poging, de weerbarstige, onophoudelijk zich veranderende werkelijkheid waarin hij is opgegroeid, een vorm ‘jenseits von Gut und Böse’ gegeven te hebben. Essentie van de roman is de heiliging van de eigen tijd, niet de homoseksuele aanvechtingen van de hoofdpersoon.

Is het een schande dat de Vrienden van Peter Akkerman op speelse middelen hebben gezonnen om de tweede, sterk herziene druk (in eigen regie, 2014) onder de aandacht te brengen? Zoals een website (valvanicarus.nl); de op video vastgelegde offerande van het boek aan de riviergod van de Waal; en, last not least, de gewraakte In memoriams in de NRC.

Een schande is het, dat van de Nederlandse literatuurmandarijnen (uitzondering: Arjen Fortuin) niemand het nodig heeft gevonden, van een roman kennis te nemen die als eerste het onderneemt, de jaren 1960-1990 te transfigureren. Noch ’t Hart, noch Siebelink, noch Oek de Jong, aan wie onder talloze anderen een presentexemplaar is toegestuurd, hebben gereageerd.

Het doodzwijgen van de roman verbaast niet. De dominees en het (calvinistische) geloof mogen uit Nederland zijn verdwenen, zijn literatoren blijven ‘Moraltrompeter’ of zij vluchten in een onvruchtbare ironie.

De Val van Icarus wil slechts één ding aantonen: in ieder mens, in ieder ding schuilt een ‘decisive moment’, dat, eenmaal aan het licht gebracht, de verrukking van de vorm geeft en ons met de wereld verzoent. Waar vindt men beschreven, geparkeerde auto’s, om twee uur ’s nachts, in een door een enkele straatlantaarn zwak verlichte straat? Waar, leerlingen van de eerste klas middelbare school, in afwachting van de teruggave van hun proefwerk doodstil in hun banken zittend? Waar wordt de Noordzee zo magisch-realistisch geschilderd? De Val van Icarus van Peter Akkerman verdient het, gelezen te worden.

Urgenda-vonnis

We zijn geen eiland

In zijn pleidooi de bevestiging van het Urgenda-vonnis te laten sneuvelen in cassatie, ziet de heer Boddaert in zijn ingezonden brief (Warme aarde niet de schuld van regering, 17/10) drie dingen over het hoofd.

Ten eerste: het klimaat is een wereldwijde grootheid, een uitstoot van broeikasgas hier verhoogt de zeespiegel in de Stille Zuidzee en een extra kolencentrale in China doet datzelfde alhier. Wat wij in Nederland doen doet er dus toe met betrekking tot de wereld als geheel. Ten tweede: Nederland heeft buitenproportioneel bijgedragen aan de opwarming van de atmosfeer en de oceanen. Als tweede landbouwexporteur in de wereld met zijn enorme beslag op grond voor veevoeders elders, vaak ten koste van de tropische regenwouden, zijn grote olie- gas- en petrochemische sector, een benzine-. kerosine- en vleesintensief consumptiepatroon heeft het kleine Nederland een bijzonder grote voetafdruk op de rest van de wereld. De huidige regering als rechtsopvolger van de vele voorgaande regeringen die dit hebben gewild en bevorderd, dient zich dit feit ter harte te nemen. Ten derde: Artikel 90 van onze grondwet zegt: „De regering bevordert de ontwikkeling van de internationele rechtsorde.” Welnu, als er iets is dat de internationale rechtsorde bedreigt, dan zijn het wel de effecten van voortgaande klimaatverandering. Men moet zijn hart vasthouden als voortzetting van het smelten van de gletsjers in de Himalaya en op het Tibetplateau de watervoorziening in het Indus-stroomgebied, waarvan de nucleaire mogendheden India en Pakistan beide afhankelijk zijn, verder verstoort. Voor de kleine eilandstaten die hun territorium zien verdwijnen is er nauwelijks sprake van enige internationale rechtsorde. Hoewel vanuit het Torentje de Himalaya en Vanuatu misschien heel ver weg lijken, dient de regering nu als de wiedeweerga de bevestiging van het Urgenda-vonnis ter hand te nemen en te integreren in het klimaatstandpunt dat zij later dit jaar moet vaststellen.

Elke molecuul CO2 nu niet uitgestoten, telt, wereldwijd.


voorzitter Institute for Environmental Security

Klagende patiënten

Zelfreflectie graag

Misschien zou het medici, en vooral specialisten, passen om enige zelfreflectie te betrachten. Patiënten hebben som redenen om te klagen (Patiënten, klaag alsjeblieft niet te snel, 18/10). Ontelbare keren heb ik meer dan dertig, en dikwijls meer dan vijfenveertig minuten zitten wachten op een specialist wiens/wier spreekuur ‘uitliep’. Naar verluidt is dat omdat men stelselmatig per dag een of twee patiënten méér inplant dan men aankan, omdat patiënten wel eens wegblijven. En dan verdienen ze even twintig minuten niks. Als niemand wegblijft, kunnen de anderen eindeloos wachten.

En onlangs nog, toen ik kans zag om elders maanden eerder behandeld te worden dan na de absurde wachttijden in mijn ‘eigen’ ziekenhuis, meende men mij drie weken te kunnen laten wachten op een doorverwijzing omdat mijn eigen specialist op vakantie was en de vakgenoten met elkaar hadden afgesproken ‘niet in elkaars vaarwater te zitten’. Alleen de dreiging met een klacht bij de Inspectie wist dit te doorbreken.

Beste artsen, als jullie voortaan geen boze patiënten meer willen hebben, bedenk dan goed of al die wachttijden en vertragingen echt nodig zijn.

Dividendbelasting

Investeren

Laten de oppositiepartijen stoppen met excuses eisen van premier Rutte voor het zo lang volhouden de dividendbelasting voor buitenlandse bedrijven op te heffen. Excuses aanbieden zal Mark Rutte nooit doen. Heeft hij nog nooit gedaan. Laten we opgelucht zijn dat hij zijn wens heeft laten varen en dat hij daarmee toont dat hij inziet dat hij fout zat.

Beter is het om ons druk te maken om het feit dat hij de volledige 1,9 miljard aan het bedrijfsleven wil doen toekomen, terwijl de nood voor verbetering in de zorg, bij de politie en in het onderwijs zo hoog is. Investeren in deze sectoren zal vanzelf voor een groei in de economie zorgen. En voor een fijner land om in te leven voor velen.


    • O.L.E. Jongmans
    • Margot Gorter
    • Wouter Veening
    • Meindert Evers