Banken bieden beleggingfondsen aan met omstreden palmoliebedrijven

Volgens een rapport van SOMO bieden ING, ABN AMRO en Rabobank beleggingsfondsen aan met aandelen in omstreden palmoliebedrijven.

Een palmolieplantage op Borneo in Indonesië. Foto iStock

ING, ABN Amro en Rabobank bieden beleggingsfondsen aan met aandelen in omstreden palmoliebedrijven. Daarmee betalen beleggers onbewust mee aan oerwoudkap. Dat blijkt uit onderzoek van de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO), dat is uitgevoerd in opdracht van Milieudefensie.

Voor het onderzoek keek SOMO of 81 palmoliebedrijven voorkwamen in de beleggingsfondsen aangeboden door ABN Amro, ING en Rabobank. ING blijkt koploper met 85 beleggingsfondsen met aandelen in 21 verschillende palmoliebedrijven. Bij Rabobank gaat het om 61 fondsen en bij ABN om 56, oftewel 10 procent van alle beleggingsfondsen die ABN aanbiedt. Zowel bij ABN Amro als bij de Rabobank kreeg een aantal fondsen onterecht het stempel ‘duurzaam’.

Volgens SOMO stellen de banken nauwelijks duurzaamheidseisen aan de bedrijven die opgenomen zijn in de fondsen. Dat terwijl de banken wel duurzaamheidseisen stellen als het gaat om de eigen investeringen en de bedrijven waar de banken zaken mee doen. Maar die eisen gelden volgens de stichting dus niet als het gaat om beleggingen van particulieren.

Lees ook: ‘Oerwoudkap door adviseur Rabo’

Zo heeft de Rabobank de duurzaamheidsbeginselen van de organisatie op een rijtje gezet en daarin is een apart hoofdstuk gewijd aan palmolie. Maar daarin staat niets over de beleggingsfondsen die worden aangeboden.

Milieudefensie roept de banken op elke vorm van financiering van de palmolie-industrie te staken. Rolf Schipper, campagneleider Bossen van Milieudefensie, zegt in een verklaring: “Het is ronduit schandalig om de meest foute palmoliebedrijven, waar ze zelf niet eens hun geld aan durven uitlenen, als lucratief aandelenpakket voor te schotelen aan nietsvermoedende Nederlanders, en hen zo medeplichtig te maken aan landroof en de verwoesting van het laatste regenwoud. Het zou verboden moeten worden.”

Ontbossing en intimidatie

“Die megaplantages van de grote spelers, die ook uit dit onderzoek naar voren komen, zijn voortdurend in het nieuws met misstanden”, zegt Schippers. Eerder dit jaar zette Milieudefensie ruim honderd schandalen van palmoliebedrijven waar de banken bij betrokken zijn op een rij in het rapport Draw the Line. Dat zijn schandalen: van illegale ontbossing tot intimidatie van de lokale bevolking. Volgens Schippers moet “het westen zijn eigen verantwoordelijkheid nemen”. “We moeten oliën niet van de andere kant van de wereld laten komen. We hebben hier zelf olie, zoals koolzaadolie en zonnebloemolie.”

In een reactie schrijft ABN Amro dat palmolie “zo duurzaam mogelijk” moet worden geproduceerd. De bank zegt het rapport van SOMO nog niet te hebben ingezien. “Oproepen tot een boycot van alle palmolie is niet realistisch, omdat palmolie in enorm veel producten wordt gebruikt”, schrijft de bank.

“Als er bij een bedrijf - of in de keten van een bedrijf - kwesties zijn die strijdig zijn met ons duurzaamheidsbeleid, dan spreekt ABN Amro dit bedrijf daarop aan. [...] Bij beleggingen ligt dit anders.” Volgens de bank is het bij beleggingen “aan de klant zelf om een keuze te maken hoe en waarin hij belegt”.

ING schrijft desgevraagd in een reactie niet te geloven “in beïnvloeding door uitsluiting”. De bank wijst erop dat de International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) van mening is dat terugtrekking uit de palmoliesector juist níet de oplossing is, maar beïnvloeding meer zin heeft. “Palmolie is namelijk een gewas dat veel efficiënter is dan andere natuurlijke oliegewassen”, schrijft de bank. “Kiezen voor andere gewassen betekent dat nog meer land in gebruik wordt genomen.”

In mei bleek ook uit een rapport van adviesbureau Aidenvironment dat Rabobank leningen verstrekte aan twee palmoliebedrijven die in vijf jaar tijd bijna 10.000 hectare oerwoud op illegale wijze vernietigd hebben in Indonesië voor de productie van palmolie.

    • Steven Musch