‘Vrouwen zijn minder corrupt dan mannen’

Dat zei Abiy Ahmed de premier van Ethiopië nadat hij bekendmaakte dat de helft van zijn kabinet uit vrouwen zal bestaan.

De Ethiopische premier Abiy Ahmed Foto Mike Theiler/Reuters

De aanleiding

Abiy Ahmed, de 42-jarige premier van Ethiopië die eerder een vredesdeal sloot met buurland Eritrea, maakte dinsdag bekend dat de helft van zijn nieuwe, 20-koppige kabinet uit vrouwen zal bestaan. Het land met 108 miljoen inwoners heeft voor het eerst een vrouwelijke defensieminister, Aisha Mohammed. „Volgens een oud gezegde kunnen vrouwen niet leiden, onze vrouwen zullen het tegendeel bewijzen”, zei Ahmed dinsdag. De historische beslissing was nodig, want: „Vrouwen zijn minder corrupt dan mannen”, zei hij volgens BBC Africa, tijdens een toespraak in het parlement.

Waar is het op gebaseerd?

Het is niet gelukt een reactie te krijgen van de Ethiopische regering. We zijn dus aangewezen op ander onderzoek naar de relatie tussen vrouwelijke politici en corruptie.

En, klopt het?

Een aantal onderzoeken concludeert: landen met een hoge politieke vertegenwoordiging van vrouwen zijn minder corrupt dan landen met een lage vertegenwoordiging. Dat zou dus pleiten voor de uitspraak van de premier. Maar: het is nog nooit bewezen dat vrouwen inherent minder corrupt zijn, zegt Sudipta Sarangi, econoom aan de Amerikaanse universiteit Virginia Tech. Hij publiceerde eerder dit jaar het artikel Women and corruption: what positions must they hold to make a difference?

„Stel, ik ben een dictator en ik vul de posities in mijn regering voor de helft met vrouwen, maar ik blijf zelf alle beslissingen nemen, dan maakt het dus niet uit of er vrouwen of mannen zitten”, zegt hij. Medeonderzoeker, Chandan Jha voegt toe dat wel is bewezen dat vrouwen minder risico’s nemen, waardoor de kans bestaat dat zij minder snel aan corrupte praktijken zullen meedoen. Ook is bewezen dat vrouwen minder snel aan omkoping doen, waardoor ze het bij andere ook kunnen ontmoedigen. „We moeten blij zijn dat er vrouwen in de Ethiopische regering zitten maar terughoudend zijn over de mogelijkheid dat zij daadwerkelijk iets tegen corruptie kunnen doen.”

Bij Transparency International, een in Berlijn gevestigde ngo die strijdt tegen corruptie, waren ze blij met het nieuws uit Ethiopië, zegt Marie Chêne, hoofd van de onderzoeksafdeling, telefonisch. „De rol van hun vertegenwoordigende functie is belangrijker voor de samenleving”, zegt ze. „Ze moeten niet worden ingezet als anticorruptiestrategie.”

Chêne is het met de andere experts eens dat niet gezegd kan worden dat minder vrouwen automatisch tot minder corruptie zal leiden – er zijn ook corrupte vrouwelijke politici. Ze noemt wel het old boys network, het systeem waarbinnen corruptie meestal plaatsvindt. In landen waarin vrouwen toetreden tot de regering kunnen ze corruptie helpen verminderen, zegt ze, omdat ze (nog) niet binnen dat systeem opereren.

Ook de studenten van politicoloog Yonas Adaye, in de Ethiopische hoofdstad Addis Ababa, waren blij te horen over de vele vrouwen in de nieuwe Ethiopische regering. „Omdat veel Afrikaanse regeringen niet zo open zijn én omdat er tot nu toe nog weinig vrouwen in de regering hebben gezeten, is het nu lastig te onderzoeken wat hun effect op corruptie precies is”, zegt hij. De tijd zal leren of de Ethiopische vrouwen voor verandering zorgen, zegt hij.

Conclusie

De Ethiopische premier stelt dat meer vrouwen in de regering leidt tot minder corruptie. Het is niet bewezen dat vrouwen minder corrupt zijn. Er zijn wel indirecte aanwijzingen dat meer vrouwen tot minder corruptie kán leiden. Wij beoordelen deze stelling als ongefundeerd.

Correctie (21 oktober 2018): In een eerdere versie van dit stuk stond dat er 79 miljoen mensen wonen in Ethiopië, dat moeten er 108 miljoen zijn.

    • Maral Noshad Sharifi