ProRail mag onder hoede komen van ministerie

Spoor De Europese Commissie maakt geen bezwaar tegen inlijving van ProRail bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De onafhankelijkheid als spoorinfrabeheerder blijft overeind.

De Europese Commissie heeft vooralsnog geen bezwaar tegen de inlijving van ProRail bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Verantwoordelijk staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) heeft in overleg met vertegenwoordigers van de Europese Commissie duidelijk kunnen maken dat de onafhankelijkheid van ProRail als spoorinfra-beheerder overeind blijft en dat de manier waarop ProRail financieel gecompenseerd wordt omdat het als overheidsdienst btw moet afdragen, geen ongeoorloofde staatssteun betreft.

Instemming van ‘Brussel’ is noodzakelijk om inlijving van ProRail bij haar ministerie mogelijk te maken. In een vrijdag verstuurde brief aan de Tweede Kamer schrijft Van Veldhoven daarover dat de Europese Commissie „geen reden tot zorg ziet”.

In een toelichting op de wet die de omvorming van ProRail tot zelfstandig bestuursorgaan (ZBO) mogelijk moet maken, schrijft Van Veldhoven dat bij die operatie de huidige cao- en pensioenregelingen zullen worden overgenomen.

In de wet wordt verder vastgelegd dat ProRail hogere kosten omdat het als overheidsbedrijf btw moet doorberekenen, niet mag afwentelen op de spoorvervoerders. Want dat zou leiden tot hogere prijzen voor die vervoerders en passagiers. ProRail wordt daarvoor gecompenseerd door deels het ministerie en deels vanuit het provincie- en gemeentefonds. Er wordt nog onderzocht hoe die compensatie geregeld wordt.

Verder wordt de huidige Raad van Commissarissen vervangen door een Raad van Toezicht met veel minder bevoegdheden. Zo moet de ProRail-directie in de toekomst rechtstreeks verantwoording afleggen aan de staatssecretaris. Nu is dat aan de Raad van Commissarissen. Hetzelfde geldt voor de benoeming van nieuwe directieleden.

De operatie, die Van Veldhoven nog deze kabinetsperiode wil afronden, is omstreden. ProRail-topman, Pier Eringa betwijfelde eerder deze maand in het Financieele Dagblad het nut ervan. „Als je dichter op het departement zit, is dat niet op voorhand garantie voor succes. (..) Politieke keuzes respecteren wij. Maar het is belangrijk dat er straks geen misverstand kan zijn over hoe ProRail er tegenaan keek.”

    • Jos Verlaan