‘Persconferentie aanhouding Russische spionnen schadelijk voor inlichtingenwerk’

Dat vindt de chef van de Zwitserse inlichtingendienst NDB, Jean-Philippe Gaudin. ‘Zo werken wij niet’, aldus de inlichtingenbaas.

Het OPCW-gebouw in Den Haag. Foto Koen van Weel/ANP

De persconferentie die minister Ank Bijleveld (Defensie, CDA) twee weken geleden gaf over de aanhouding van vier Russische spionnen schaadt het werk van de Westerse inlichtingendiensten. Dat vindt de chef van de Zwitserse inlichtingendienst NDB, Jean-Philippe Gaudin. “Zo werken wij niet”, aldus Gaudin vandaag in Bern.

Volgens Gaudin, geciteerd in de Zwitserse krant Tages-Anzeiger, heeft hij twee weken geleden geweigerd om aanwezig te zijn tijdens de persconferentie. Daarin vertelden Bijleveld en directeur Onno Eichelsheim van de militaire inlichtingendienst MIVD gedetailleerd over een succesvolle contraspionageoperatie op 13 april dit jaar. Daarmee was voorkomen dat de OPCW, de organisatie voor het verbod op chemische wapens, werd gehackt. De vier Russen zijn opgepakt en uitgezet.

Lees ook: De kofferbak van de Russische spionnen zit vol met hackgereedschap

‘Politieke druk’

Gaudin was uitgenodigd maar bleef thuis na overleg met de Zwitserse minister van Defensie Guy Parmelin. Ook zijn collega’s van de Nederlandse veiligheidsdiensten zouden bezwaren hebben gehad met het openbare optreden, zegt Gaudin. “Er was zeker politieke druk. Dat is een nieuwe manier om te communiceren. Maar die is niet de mijne.”

Nederland stemde de openbaarheid vooraf af met Britse en Amerikaanse diensten. Op de persconferentie zei Bijleveld dat de beslissing om naar buiten te treden mede was genomen omdat het Amerikaanse ministerie van Justitie die dag een gedetailleerde aanklacht tegen de Russen bekend zou maken. Over de kritiek van Jean-Philippe Gaudin zegt Bijleveld nu: “Ik herken mij er totaal niet in en neem er ook afstand van.”

‘Informatie schaadt operaties’

Alle informatie in de media schaadt lopende operaties, vindt Gaudin. “Hoe meer wij naar buiten treden, hoe moeilijker het voor ons wordt om ons werk te doen.” De Russen zullen volgens hem hun voordeel doen met alle informatie: “Ze zullen onze informatie goed onderzoeken, ook al omdat ze fouten hebben gemaakt zullen ze er nu van willen leren.”

De rol van de Zwitserse inlichtingendienst NDB kwam nauwelijks aan de orde tijdens de persconferentie in Den Haag. MIVD-directeur Onno Eichelsheim zei dat de Britse inlichtingendienst de MIVD getipt had over het plan om de OPCW te hacken.

Gaudin vertelde vandaag dat juist zíjn dienst een doorslaggevende rol gespeeld heeft bij het opsporen van de spionnen. Twee van de vier Russen waren al actief geweest in Zwitserland. Het duo hackte in 2016 het wereldantidopingbureau WADA in Lausanne. De NDB kon daarna hun identiteit vaststellen aan de hand van telefoongesprekken, creditcards en vliegtickets. “Die informatie hebben we aan onze collegadiensten gegeven”, aldus Gaudin. Toen de vier Russen in het voorjaar op Schiphol aankwamen om de OPCW te hacken konden ze dan ook snel geïdentificeerd en aangehouden worden, aldus de NDB-chef.

    • Steven Derix
    • Joep Dohmen