In beeld

Ontgroenen is van alle tijden, net als de afkeuring

Feuten, klooien, novieten, nullen. Zo oud als de studentenverenigingen zijn hun ontgroeningsrituelen, waarin aspiranten hun lidmaatschap moeten verdienen. Even oud is ook de kritische blik van de buitenwereld. De eerste studentenverenigingen werden vanwege hun heftige ontgroeningen door de universiteiten verboden. Tegenwoordig dreigt bij misstanden een subsidiestop. Verbroederend of draconisch? Ook die discussie is van alle tijden. Een greep uit de beelden van ontgroeningen sinds de twintigste eeuw.
Feuten worden gedwongen hun hoofden, kaalgeschoren en genummerd, op de tramrails te leggen tijdens de Amsterdamse ontgroeningstijd, in 1960.
Foto Wim van Rossem/Nationaal Archief
Kappers in het clubgebouw scheren feuten kaal ter gelegenheid van de ontgroening voor studentenvereniging Thomas van Aquino te Amsterdam, 12 september 1961.
Foto Wilko A.G.M. Bergmans/Collectie Spaarnestad
Ontgroeningstijd bij het Amsterdams studentencorps, 1956. Kaalgeschoren en halfnaakte feuten vullen een schuur. Een van hen houdt een biggetje omhoog. Enkele jaren later verhaalde een Panorama-reportage hoe de jonge aspiranten “in een kamer bijeengedreven [werden] tot er geen muis meer bij kon en dat duurde net zo lang tot er enkelen van hen bij gebrek aan zuurstof het bewustzijn verloren”.
Foto Nationaal Archief
Een feut in Tilburg wordt in 1940 als onderdeel van zijn ontgroening in een kleed gewikkeld en moet zich vervolgens onder toezien van de ouderejaarsstudenten van de weg af zien te rollen.
Foto Nationaal Archief
Een kaalgeschoren aspirant-lid van de Amsterdamse studentenroeivereniging Nereus moet tijdens zijn ontgroeningsperiode een vlonder aan het water droogvegen met een doekje. Amsterdam, 1938.
Foto Nationaal Archief
Groentjes worden blauw van de kou bij een watergevecht, onderdeel van de ontgroening van het Delftsch Studenten Corps (DSC) in 1952. DSC werd dit jaar door TU Delft wegens misstanden bij de ontgroeningen financieel gekort. De vereniging concludeerde dat "de brede boodschap dat de ontgroeningscultuur van sommige studentengemeenschappen dringend aan herziening toe is, blijkbaar nog niet alle leden van deze vereniging heeft bereikt".
Foto Tiemen van der Reijken / Nationaal Archief
Groningse studenten die hun ontgroening voltooid hebben op de trap van de universiteit in 1911. Net als afgestudeerden kregen de ontgroende studenten voor hun ‘prestatie’ een baret uitgereikt. De kleur van de pluim duidt de studierichting aan.
Foto Nationaal Archief
Amsterdam, 1962. Een feut wordt bij zijn ontgroening door bierdrinkende ouderejaars in een kelder van achter een door kaarsen verlichte tafel toegeschreeuwd. Nadat deze foto in een kritische serie over ontgroeningen in Panorama verscheen, kwam een lezer in het verweer: “De grote woorden die u gebruikt, als excessen, martelingen enzovoort zijn er met de haren bijgesleept. Ik geef toe dat er inderdaad weleens dingen gebeuren, die niet door de beugel kunnen. Maar mag men de hele Nederlandse studentenwereld beoordelen anar het buitensporig optreden van een paar onrijpe Amsterdamse studenten?”
Foto Nationaal Archief
Tilburg, 1940. Een aspirant-lid moet, zittend in een kuil en bedekt door een jas, een dienblad met een vol glas op zijn hoofd balanceren.
Foto Nationaal Archief
Ontgroening van een feut in 1962, waarbij ouderejaars hem op handen en voeten door een kelder vol smerig stro jagen. Nadat het Amsterdamse corps dat jaar in opspraak kwam door ontgroeningsrituelen en de oproep ‘Dachautje te spelen’ met aspirant-leden, beklaagde een vader van een corpslid zich in NRC: “Wanneer zullen de academische senaat en het curatorium van de universiteit eens onmiddelijk en drastisch optreden tegen dergelijke praktijken?”.
Foto Nationaal Archief