‘Nederlands nepnieuws via Facebook nog makkelijk te verspreiden’

Het lukte een journalist van Brandpunt+ om advertenties met nepnieuws in te plannen, bijvoorbeeld dat CU-leider Segers bekeerd zou zijn tot de islam.

Het is nog altijd makkelijk om via Facebook nepnieuws te verspreiden, ook over de Nederlandse verkiezingen. Foto Rob Engelaar/Novum

Wil je met nepadvertenties Nederlandse verkiezingen via Facebook beïnvloeden? Dan is dat nog altijd vrij eenvoudig om te doen, blijkt uit een experiment van Brandpunt+. Het is een eerste grondige test in hoeverre het Facebook lukt om nepnieuws in Nederland tegen te gaan.

De journalist van het programma deed begin deze maand verzoeken voor zes berichten met nepnieuws rond de Provinciale Statenverkiezingen op 20 maart, vijf werden geaccepteerd. Zo werd een bericht goedgekeurd waarin stond dat de stembussen op de dag van de verkiezingen gesloten waren. Deze advertentie kon speciaal gericht worden aan gebruikers die interesse hebben in de VVD. Voor slechts 2.500 euro hadden daarmee bijvoorbeeld een half miljoen potentiële VVD-kiezers bereikt kunnen worden.

Ook kwam een verzonnen bericht over ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers door de keuring, waarin stond dat de politicus zich in het geheim had bekeerd tot de islam. Facebook accepteerde slechts een nepadvertentie niet. Daarin werd CDA-leider Sybrand Buma ervan beticht dat hij voor eigen gewin de huizenmarkt probeerde aan te jagen. Opmerkelijk is dat de Facebook-moderatoren in een geautomatiseerde reactie niet zeiden dat sprake was van onjuiste informatie, maar van discriminerende inhoud.

Lees ook: Is jouw account geraakt door het Facebook-lek?

Facebook doet onderzoek

Brandpunt+ liet de advertenties niet online gaan, dus het is de vraag in hoeverre Nederlandse kiezers ook daadwerkelijk beïnvloed hadden kunnen worden. Een woordvoerder van de techgigant zegt dat onderzoek wordt gedaan naar het experiment maar wil verder geen inhoudelijke reactie geven. “Ik wil het erbij laten dat we het hoog opnemen.”

PvdA-leider Lodewijk Asscher noemt het “buitengewoon ernstig hoe Facebook hiermee omgaat”. De politicus wil dat minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66) zich verder over de kwestie gaat buigen om te garanderen dat de verkiezingen niet met nepnieuws beïnvloed kunnen worden.

Facebook is de afgelopen jaren herhaaldelijk onder vuur komen liggen, onder meer vanwege de vermoedelijke Russische beïnvloeding van de Amerikaanse verkiezingen via het sociale platform. Dit jaar heeft het bedrijf het aantal mensen dat content controleert verhoogd naar 20.000. In vijftig talen in totaal kijken zij wat op Facebook verschijnt en of gebruikers zich aan de regels houden. Hoeveel daarvan zich bezig houden met Nederlandse berichten en advertenties, kan de woordvoerder niet zeggen.

    • Christiaan Paauwe