Wat te doen met krullen?

Krullen Je hoeft niet te vechten met krullen. Maar lever ze ook niet uit aan de eerste de beste. Ga naar een echte krullenkapper.

Links: auteur Maral Noshad Sharifi kreeg als kind een bloempot-kort kapsel, om haar krullen te temmen. Rechts: Na een bezoekje aan de krullenkapper.

Krullen, daar moet je niet te veel aan zitten – niet wild in gaan kammen. Ook niet te veel op blazen met een föhn, zeker niet op de harde stand, daar worden ze pluizig van. En wassen met shampoo? Dat is al lang niet meer zo vanzelfsprekend. Liever misschien met conditioner.

Veel mensen met krullen hebben geen idee wat ze met hun haar aan moeten. Bij mij begon dat al als kind. Mijn onhandelbare krullen dreven niet ver na mijn geboorte een wig tussen mij en mijn moeder. Haar eigen haar is zo steil dat een elastiekje het er niet lang in volhoudt. Alleen op zondagen waste ze mijn haar, ze probeerde mijn krullen eruit te kammen, te temmen. Urenlang worstelden we in bad, ik schreeuwde, zij schreeuwde terug. Na een tijdje gaf ze het op en werd mijn haar bloempot-kort geknipt, de zijkanten werden er afgeschoren. Gedurende mijn kindertijd zag ik eruit als lid van een jongenskoor. Jarenlang bleef ik bang voor de kapper.

Mijn moeder was niet de enige die niet met krullen kon omgaan. De behandeling van het haartype is voor veel mensen een mysterie. De laatste jaren is dat aan het veranderen. Er worden kapsalons geopend met gespecialiseerde krullenkappers; ze knippen alleen droog, of alleen nat, en leren met links én rechts te knippen, graden te meten, boogjes te knippen in het haar. Alles voor nóg meer volume. Online is er een wereld actief van ‘experts’ die zweren bij gekookte lijnzaad en glijmiddel in plaats van haargel. In de Facebook-groep Curly Girl, waar meer dan tachtigduizend vrouwen zich bij hebben aangesloten, wordt druk gediscussieerd over welke haarmiddelen CG-proof zijn, oftewel goedgekeurd volgens de Curly Girl-methode, die producten met sulfaten, parabenen en siliconen verbiedt. Mensen delen foto’s van hun haar before en after ze alleen nog maar natuurlijke ingrediënten gebruiken.

Waarom was dit haartype zo lang een mysterie? Wat kunnen we erover leren?

Krullencursus

Achter een vrijstaand huis in een villawijk in Valkenswaard staat een grote schuur, waar buldog Loetje de wacht houdt. Als hij wat gesnuffeld heeft en de kust veilig vindt, maakt hij de ingang vrij. Binnen is een ruimte van dertig vierkante meter tot kapsalon omgebouwd. Jessie van Dam (37) zit met een knie op de grond achter de kappersstoel. In haar hand een föhn met een grote diffuser die ze onder een bos krullen houdt. „Föhnen mag wel, maar op de laagste stand en niet te heet”, roept ze boven de blazende föhn uit. „Daar worden je krullen alleen maar droog en pluizig van.” Zelf heeft ze lange blonde haren, met bruine highlights en een lichte slag. Als haar klant heeft afgerekend, gaat ze even zitten. „Ik snap heel goed dat jij als kind bang was voor de kapper”, zegt ze. „Dat komt omdat wij kappers heel lang dachten dat krullen net zo geknipt moeten worden als steil haar. Zo heb ik het zelf aan mijn leerlingen op de kappersschool geleerd. Nu weet ik wel beter.”

Van Dam knipt al meer dan twintig jaar. Tien jaar gaf ze les op de kappersschool in Eindhoven, waar in die tijd geen aparte krullencursus was. Die heeft ze jaren later zelf gevolgd. Aan de muur van haar salon hangen diploma’s die ze in New York en Winterswijk haalde. De cursussen leerden haar rechtshandig én linkshandig te knippen. „Als het te plat zit op een plek moet je tegen de richting van de krullen in knippen.” Ze doet het wel even bij me voor. Na het wassen pakt ze kleine plukjes haar die ze niet recht knipt maar in een boogje, omhoog, de Curlsys-techniek is dat. Er zijn drie maten scharen; de kleine schaar voor de kleine krullen, de grootste voor grote. Ze pakt de middelste. „Zo draaien ze met de krul mee en krijgen ze meer volume”, zegt ze. Terwijl ze van rechts naar links werkt, vertelt ze over een techniek waarvoor ze twee weekenden naar New York is gereisd: de deva-techniek. „Je kijkt gewoon naar hoe het kapsel valt en knipt de krullen plukje voor plukje, zonder dat je het haar nat maakt.”

Ik ga voortaan naar een krullenkapper en smeer er nóóit meer iets in dat niet-natuurlijk is

Als alle kanten en lagen zijn geknipt, knijpt ze glijmiddel in de punten. „Dat heb ik van Curly Girl geleerd. Het verstevigt zonder dat het hard wordt. Kan je gewoon bij Kruitvat halen. Wel die op waterbasis kopen hè!”

Stijltang

Ik dacht vroeger dat bepaalde haarspullen mijn redding zouden zijn. Toen ik oud genoeg was om mijn moeder op zondagen de badkamer uit te sturen en die vrouw met die jaloersmakende gezonde bos van de Gliss Kur-reclame zag, probeerde ik alles uit: mousse, kokosolie, wax, crème, maskertjes. Het hielp allemaal niet. In de tweede klas van de middelbare school ontdekte ik de stijltang, een soort strijkijzer met twee plankjes die met sissende rook mijn krullen gladstreek en uiteindelijk kapotmaakte.

Die stijltang is voor ‘krullenkoningin’ Simcha Roedema (55) wat een automatisch wapen is voor een pacifist. In haar salon Simcha & Friends, tegenover de Rai in Amsterdam, is het moeilijk een gesprek te voeren zonder afgeleid te raken. Er lopen zó veel prachtige krullencoupes in de zaak – Europees, Marokkaans, Caribisch – dat je makkelijk vergeet dat je staart. Sinds een jaar zet de salon dagelijks foto’s op Instagram. Of je nu al een volle bos krullen had, of een beetje slag, of kroes, iedereen lijkt hier naar huis te gaan met een volle bos.

Op maandagen leidt Roedema haar jonge collega’s op tot haarstylisten gespecialiseerd in krullen. Ze weet zelf hoe vervelend het is als je niet de juiste kapper kan vinden. Voor mij was het in de jaren 90 lastig om krullenexpertise te vinden, dat was voor haar in de jaren 60 nog moeilijker. Als kind werd ze gepest om haar „bloemkoolkapsel”. Toen ze tien was mocht ze het van haar ouders voor een keer laten steilen bij een sjieke kapper in Amsterdam. Twee jaar later begon ze maar haar eigen haar te knippen en dat van vriendinnen. Na de kappersschool woonde ze een tijdje in Israël en Senegal waar ze „echte krullen” leerde knippen, zegt ze.

Generaties zwarte vrouwen maakten met pijn en moeite hun haar steil. Lees ook: Kennis van de krul

Mensen met krullen klagen dat kappers hun haar te kort knippen. „Nederlandse kappers hebben niet vaak krullen. Als je ze zelf hebt, zie je dat je haar drie centimeter korter lijkt als er een centimeter af is geknipt.” In haar zaak werken ook vrouwen met Marokkaanse, Dominicaanse en Antilliaanse achtergrond. Omdat Nederland steeds multicultureler wordt, komt Roedema meer mensen met krullen tegen, zegt ze, en dus ook meer kappers die goed krullen kunnen knippen. „Krullen zijn je kroonjuwelen. Te lang is gedacht dat krullen niet netjes zijn. Gelukkig wordt er minder ontkroest en gesteild en laten mensen hun natuurlijk haar zien.”

Minder saai

Toen Maher Mansour in 2013 vanuit Syrië naar Nederland vluchtte en meteen als kapper aan de slag ging, zaten zijn stoelen al snel vol met krullenkoppen. Voor de oorlog in Syrië uitbrak had hij in Damascus twee bekende salons, hij knipte beroemde Syriërs. Inmiddels heeft hij een Salon Maher in Rotterdam en een in Utrecht, waar op een zaterdagmiddag knallende housemuziek op staat. Alle vrouwen aan de wachttafel zijn lovend over zijn kunsten. Niet eerder werden hun krullen zo goed geknipt, zeggen ze, en duur is het ook niet.

Mansour (41) heeft zijn goudbruine krullenbos in een staart. „Ik kom hier veel meer mensen met krullen tegen dan in Syrië”, zegt hij, „Zeventig procent van mijn klanten heeft krullen, in Syrië komen ze minder voor.” Hij heeft hier kroeshaar leren knippen. „Ik hou van krullen, ze zijn minder saai dan steil haar, er zit beweging in.” Hij kijkt naar mijn haar. „Kom een keer als klant langs, dan zal ik je knippen, misschien moeten er iets meer lagen in, en iets van een kleurtje. Ik weet wel wat ik moet doen.”

En ik inmiddels ook. Ik ga voortaan naar een krullenkapper en smeer er nóóit meer iets in dat niet-natuurlijk is. In de paar weken dat ik dit doe merk ik al dat het minder pluizig is. En ja, óók glijmiddel is voortaan dus welkom.

Correctie (21 oktober 2018): In een eerdere versie van dit artikel stond dat er geen parabolen in haarproducten mogen zitten, dat moeten parabenen zijn.

    • Maral Noshad Sharifi