Wanneer is een fairtrade telefoon een normale telefoon?

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

‘Koop eens een normale telefoon!”, roept mijn vriendin regelmatig tegen me, waarop ik steevast antwoord: „Koop zélf een normale telefoon!” Ik heb een Fairphone, zij een ‘gewone’ smartphone.

Fairphone geeft aan dat hun telefoon gemaakt is met zo min mogelijk schade aan mens en milieu: zonder ‘conflictmineralen’ uit mijnen waar slavernij plaatsvindt en waaromheen gewapende conflicten worden uitgevochten, niet in elkaar gezet in fabrieken met dubieuze arbeidsomstandigheden, en anti-wegwerp – recycling en hergebruik zijn ingebouwd in het ontwerp. Dat is vernieuwend, andere telefoons bevatten veelal wél conflictmineralen, regelmatig komen verhalen over dubieuze fabrieksomstandigheden naar buiten en na een jaar of twee zijn gebruikers doorgaans ‘toe aan een nieuwe’.

Vijf jaar geleden werd de Fairphone 1 gelanceerd in een crowdfundingcampagne. Tienduizend mensen bleken er met plezier 330 euro voor te betalen. Ik ook. Inmiddels kocht ik een Fairphone 2, nieuw is nu onder meer dat hij onderdelen heeft die los van elkaar gerepareerd of vervangen kunnen worden.

Beide toestellen hadden wel zo nu een dan een mankementje. De internetverbinding werkte niet direct goed, of hij startte zichzelf midden in een gesprek opnieuw op. Vandaar de verzuchting van mijn vriendin. Ik zie het als kinderziektes, neem ze voor lief en ze waren snel weer opgelost. Mijn telefoon heeft misschien wat gesprekken verstoord, andere telefoons verstoren het leven op aarde.

Waarom is schadelijk normaal?

Waarom zijn de producten zonder schade aan mens en milieu ‘speciaal’ en blijven de vaak schadelijke of verwoestende producten waar winkels mee vol liggen ‘normaal’?

Er is wel wát verbetering. Onder meer dankzij het succes van Tony’s Chocolonely is het percentage fairtradechocolade dat wordt verkocht ten opzichte van andere chocolade in Nederland flink gestegen. Het aandeel duurzaam wordt ook steeds groter bij bananen en ander groente en fruit waarbij je in de winkel een duidelijke keuze kan maken. Kleding, banken, energiebedrijven en andere sectoren volgen langzamer. En er zijn ook nog heel veel productgroepen waar je helemaal niet voor duurzaam en eerlijk kan kiezen.

Een fairtradesticker op elektronica lijkt me wel wat. En laten we ook met ons koopgedrag zorgen dat producten zonder schade aan mens en milieu gauw het nieuwe normaal worden.

Lees ook: Een ‘fairtrade’ smartphone, is dat wel mogelijk?
    • Miguel Heilbron