Recensie

Vogels zien we niet, wel hun beweeglijkheid en kleurenpracht

Beeldende kunst ‘BirdScore’ is een multimedia-installatie waarin vogelgeluiden en beeldende kunst elkaar ontmoeten. Jeroen van Westen en Michael Pestel brengen een ode aan verdwenen vogels.

Jeroen van Westen, Catalog of Extinct Birds

Over de vloer liggen zwarte bladzijden verspreid met daarop in witte letters de namen van de vogels die het Amsterdamse Amstelpark bewonen: van spotvogel tot roofvogel. Beeldend kunstenaar Jeroen van Westen en geluidskunstenaar Michael Pestel (Verenigde Staten) brengen in het Glazen Huis een ode aan levende vogels, én aan verdwenen vogels. BirdScore heet hun multimedia-installatie waarin vogelgeluiden en beeldende kunst elkaar ontmoeten.

In elk van de vier hoeken ligt een reusachtig, opengeslagen boek. Hierin staan de namen vermeld van de bijna 200 vogelsoorten die sinds de 17de eeuw zijn uitgestorven tijdens de wereldwijde kolonisatie van verre kusten door Europese landen. Ze stierven door toedoen van zeelui, ratten en katten. Paradijsvogels werden om hun veren gedood. Met diepzwarte vegen en dynamische bewegingen schilderde Van Westen de verdwenen vogels in de boeken, alsof ze op de vlucht zijn.

Beeldend kunstenaar Jeroen van Westen en geluidskunstenaar Michael Pestel brengen in het Amsterdamse Amstelpark een ode aan levende vogels, én aan verdwenen vogels.

Ondertussen klinkt in de ruimte expressieve vogelmuziek van Pestel. Op een zelfgebouwd instrument en een altfluit roept hij een koor aan zang op. Als grondtoon klinkt een orgelpijp uit de renaissance. Daaromheen varieert hij met hoge en lage klanken, schril en melodieus, fluitend en roepend. Het klinkt als jazz van vogelzang. Op videobeelden zien we de kunstenaars aan het werk. Terwijl Pestel zijn instrumentarium bespeelt, ‘vertaalt’ Van Westen met zwart en veelkleurig pastel de klanken in tekeningen op meterslange stroken papier. Verstilde muziek roept ingetogen beelden op; haastige klanken zorgen voor spannende en snelle patronen.

Een van de inspiratiebronnen voor Pestel is de befaamde Catalogue d’oiseaux van de Franse componist Olivier Messiaen. Met BirdScore voegt hij daar zijn eigen catalogus aan toe, die van de verdwenen soorten. Op de abstracte kunstwerken van Van Westen zijn vogels niet als zodanig te herkennen, maar wel hun beweeglijkheid en kleurenpracht. Het is alsof we ze zien vliegen langs de hemel of zich verschuilen tussen de takken. Het besef dat we eigenlijk kijken en luisteren naar verdwenen soorten maakt van BirdScore een weemoedige hommage.

    • Kester Freriks