Teun van de Keuken: ‘We laten ons graag bedonderen’

Wat eten we? Journalist Teun van de Keuken is al vijftien jaar de prik in de bips van de voedingsindustrie. Hij schreef onlangs een Supermarktsurvivalgids.

‘Kun je je vraag even in een mailtje zetten?” horen journalisten als ze een supermarkt of fabrikant bellen. Een gesprekje zit er niet meer in. Dat is de schuld van het tv-programma De Keuringsdienst van Waarde en van Teun van de Keuken, die al 15 jaar de prik in de bips van de voedingsindustrie is. Van de Keuken schreef een Supermarktsurvivalgids , daarom bellen we hem. Hij neemt niet alleen op, we krijgen ook nog antwoord op al onze vragen.

Wat heb je eigenlijk bereikt met vijftien jaar zeuren?

„Moeilijk te zeggen, maar mensen zijn wel kritischer geworden, ze stellen meer vragen. Dat wantrouwen is terecht, maar het slaat soms ook door, mensen bestoken me met de meest extreme ideeën over wat gezond of ongezond is. Ik ben helemaal niet extreem, ik denk dat het simpel en saai is. Met gevarieerd eten en de Schijf van Vijf kom je een heel eind.”

En bij de industrie? Is daar iets veranderd?

„Vroeger als we belden begonnen ze bij die consumentenlijnen gewoon te ratelen, maar inmiddels worden onze gesprekken als trainingsmiddel gebruikt. Ze zijn heel defensief. Dat maakt het werk wel minder leuk, ja.”

Lees ook: De supermarkt blijft ons toch steeds verleiden met suiker

Maar hebben ze hun producten ook verbeterd?

„Wel veranderd. Mensen willen weten waar hun eten vandaan komt, nou, dan zetten we gewoon wat meer boeren op de verpakking. De mensen willen een verhaal en marketeers geven dat. Op fundamenteel niveau is mijn invloed klein. Er komen steeds weer nieuwe dingen. Ambachtelijk hoor je minder, nu hint alles naar gezond en natuurlijk. Mueslirepen die Eat Natural heten, ‘vitaminewater’ vol suiker. Soms denk ik: nu hebben we alles wel gehad. En dan komen ze toch weer met iets nieuws, cold pressed juice ofzo. Of je ontdekt iets wat je nog niet wist, dat er niets mis is met goedkopere witte eieren. Dan zijn de witte eieren heel even uitverkocht, maar dat ebt ook snel weer weg.”

Geloof jij dat supermarkten en producenten slecht zijn?

„Nee, dat niet. Maar ik geloof wel dat ze op aarde zijn om hun spullen te verkopen. En daar hebben ze marketingmensen voor. Ik heb dan toch de neiging mensen op te voeden. In plaats van ‘truffelolie’ met 0,01 gram truffel kun je ook paddestoelen met een uitje bakken. Veel lekkerder. Maar hoewel we rationeel genoeg zijn om erdoorheen te prikken, laten we ons kennelijk toch graag bedonderen.”

Teun van de Keuken schreef ook een roman over zijn ongelukkige jaren als kind van wereldverbeteraars. Lees ook het interview daarover met hem: ‘Ik was bijzaak’

Jij ook?

„Ja, misschien niet in de supermarkt, maar ik koop ook weleens een flesje olijfolie van een speciaal boertje op een leuk marktje waarvan ik thuis pas zie dat het veel te duur is.”

Ben je vaak boos?

„Ik ben zelden boos maar wel snel geïrriteerd. Vooral door bedrijven die zeggen dat ze de wereld willen veranderen. Maar boos? Nee. Ik kan gewoon slecht tegen bullshit.”

    • Martine Kamsma