‘Europese bankiers fraudeerden voor miljarden met dividendbelasting’

Ook de Nederlandse fiscus heeft naar schatting 152 miljoen euro verloren aan onterechte terugboekingen van dividendtaks.

In Europa is voor miljarden euro's gefraudeerd met dividendbelasting. Foto iStock

Groepen bankiers, handelaren en hedgefondsen hebben tussen 2001 en 2016 onterecht dividendbelasting teruggevraagd met ingenieuze belastingconstructies. Zo streken ze zeker 55,2 miljard euro op ten koste van Europese overheden. Dat blijkt uit donderdag gepubliceerd onderzoek van het internationale journalistieke samenwerkingsverband The CumEx Files.

De bankiers, handelaren en fondsen gebruikten twee methoden om de belastingdiensten te benadelen. De eerste methode heet CumEx. Via een ingewikkelde constructie vorderden ze twee keer dividendbelasting terug, terwijl ze die maar een keer mochten krijgen. Dat is illegaal. De CumEx-fraude kwam niet voor in Nederland, zo meldt het journalistieke onderzoeksplatform Follow the Money (FTM), onderdeel van The CumEx Files.

Volgens FTM is de Nederlandse fiscus evengoed 152 miljoen euro kwijt aan de CumEx-praktijken. Dat geld ging verloren aan de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley. De Belastingdienst meent dat de bank dit bedrag onterecht heeft teruggevraagd door gebruik te maken van de CumCum-methode. In juli stelde de rechtbank in Haarlem de Nederlandse fiscus daarover in het ongelijk.

Bij de tweede methode, CumCum, vorderden de banken, beurshandelaren en hedgefondsen dividendtaks terug terwijl ze eigenlijk niet voor teruggave in aanmerking kwamen. Dat vindt de fiscus niet fijn, maar is in de meeste landen niettemin legaal.

Duitsland grootste slachtoffer

Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië hebben het meeste geld verloren aan CumEx en CumCum. In Duitsland loopt sinds enkele jaren een groot strafrechtelijk onderzoek naar partijen die zich eraan hebben schuldig gemaakt. In dat land heeft de belastingdienst volgens schattingen ruim 30 miljard euro verloren. Er zijn aanwijzingen dat de praktijken nog altijd doorgaan.

De Zwitserse private bank Sarasin wordt genoemd als een van de hoofdrolspelers in de miljardenfraude. Sarasin was in de tijd dat er werd gerommeld een dochterbedrijf van Rabobank. Ook ABN Amro was volgens het onderzoeksconsortium betrokken. Op FTM ontkennen de betrokken personen en instellingen dat ze onwetmatig hebben gehandeld. Volgens de journalistieke website is dat deels waar: veel landen zouden geen wetten hebben die de illegale CumEx-methode afdoende verbieden.

The CumEx Files baseert zich op een 180 duizend pagina’s tellend dossier, vol met stukken van banken en belasting- en advieskantoren. Tientallen journalisten uit twaalf Europese landen zijn onderdeel van het consortium dat zijn resultaten publiceert in onder andere het Duitse weekblad Die Zeit en de Franse krant Le Monde.

    • Guus Ritzen