NRC checkt: ‘Autodelers stoten 10 procent minder CO2 uit dan voorheen’

Dat zei staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) begin oktober.

Autodelers gebruiken hun auto milieubewuster.

De aanleiding

Autodelers gebruiken hun auto milieubewuster en stoten daarom ook minder CO2 uit dan voordat ze aan autodelen gingen doen. Dat zei staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) op 4 oktober bij de ondertekening van Green Deal, een samenwerkingsverband van gemeenten, provincies, leasemaatschappijen en het ministerie van Economische Zaken; zij willen autodelen bevorderen. Voor BNR Nieuwsradio voegde de staatssecretaris daar aan toe dat de CO2-uitstoot zo’n 10 procent lager ligt „door bewuster gebruik”. We checken of het klopt dat deelautorijders minder CO2 uitstoten dan voorheen.

Waar is het op gebaseerd?

Autodelen was een voorstel in het pakket maatregelen dat toenmalig minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) in 2013 met een groot aantal maatschappelijke organisaties (van Greenpeace tot Shell) sloot om de energietransitie vorm te geven. Het stimuleren van autodelen zou daaraan kunnen bijdragen, hoewel niemand toen wist in welke mate. Autodelen is nog een marginaal verschijnsel op de Nederlandse wegen. Er rijden zo’n 41.000 deelauto’s rond, als het aan de participanten van Green Deal ligt, zijn dat er over een paar jaar 100.000 met zo’n 700.000 gebruikers. Maar toen Kamp vijf jaar geleden zijn energieakkoord sloot, was er één onderzoek naar de milieu-effecten van autodelen. Maar dat onderzoek stamde uit 1998, toen dat fenomeen in de kinderschoenen stond. Drie jaar geleden bracht het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in kaart wat op dat moment de milieueffecten van autodelen zijn. Daarbij werden mensen ondervraagd die via organisaties als Snappcar of Myweels auto’s deelden en automobilisten die dat deden via organisaties als Greenwheels of Car2Go. Het ‘klassieke’ autodelen, aldus het Planbureau. Dus niet de mensen die privé een auto delen of via de reguliere autohuursector. Aan de hand van representatieve enquêtes schatte het Planbureau het aantal ‘klassieke’ autodelers in Nederland op zo’n 90.000; 1 procent van alle Nederlanders met een rijbewijs. Het onderzoek moest in kaart brengen hoe het rij- en reisgedrag van die autodelers na de overstap veranderde en wat de gevolgen waren voor het autobezit. De conclusies uit dat onderzoek ‘Effecten van autodelen op mobiliteit en CO2-uitstoot’ zijn nu ook nog actueel, zegt PBL-onderzoeker, Hans Nijland, indertijd betrokken bij dat onderzoek. Want auto’s zijn sindsdien niet veel schoner geworden, hetzelfde geldt voor de productie- en sloopkosten.

En, klopt het?

Autodelers bezitten ruim 30 procent minder auto’s dan voordat ze met autodelen begonnen, zo blijkt uit het onderzoek. Ze maken ongeveer 15 tot 20 procent minder autokilometers dan daarvoor. Dat verminderde autobezit en het gebruik ervan per persoon, leidt per jaar tot 175 tot 265 kilo minder CO2-uitstoot. Dat is circa 8 tot 13 procent minder CO2-uitstoot dan voorheen, zo concludeert het PBL. Ongeveer de helft van die reductie komt door minder autogebruik, de andere helft door minder autobezit.

Conclusie

Het Planbureau voor de Leefomgeving houdt een slag om de arm qua conclusies in het onderzoek, omdat uit de steekproef niet duidelijk is of de ondervraagde autodelers minder zijn gaan rijden omdát ze zijn gaan autodelen, of om andere redenen, bijvoorbeeld in de privésfeer zoals scheiding, ouderschap of ander werk. Maar dat laat onverlet de conclusie dat autodelers 8 tot 13 procent minder CO2 uitstoten dan voorheen. We beoordelen de bewering van staatssecretaris Van Veldhoven dat autodelers zo’n 10 procent minder CO2 uitstoten dan voorheen, als waar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt

    • Jos Verlaan