‘Verdachten zaak-Khashoggi komen uit omgeving Saoedische kroonprins’

Ze staan vaak op foto’s met prins Mohammed bin Salman, de eigenlijke machthebber in de oliestaat, of horen bij zijn lijfwacht. Dat schrijft The New York Times.

Mohammed bin Salman (r) arriveert in april op de luchthaven van Madrid. Maher Abdulaziz Mutreb is de onderste man op de vliegtuigtrap. Foto Emilio Naranjo/EPA

Zeker vijf verdachten in de zaak rond de verdwijning van de journalist Jamal Khashoggi komen uit de directe omgeving van de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman. Dat meldt The New York Times woensdag. De onthulling maakt de bewering van de machthebbers in Riad dat ze niets te maken hebben met Khashoggi’s vermissing nog twijfelachtiger.

De krant achterhaalde dat één van de verdachten, de voormalige diplomaat Maher Abdulaziz Mutreb, vaak meereist op staatsbezoeken met Bin Salman. Op foto’s is hij vlakbij de kroonprins te zien in Houston, Parijs, Madrid, Boston en bij de Verenigde Naties. Mogelijk is Mutreb een bodyguard van Bin Salman.

Lees ook: Waarom het Westen graag de Saoedische wapenhonger stilt

Een andere verdachte is de forensisch arts Salah al-Tubaigy, een gerenommeerde autopsiedeskundige. Hij heeft hoge posities bekleed in wetenschappelijke instituten en bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. In Saoedi-Arabië, waar de koninklijke familie het volledig voor het zeggen heeft, is dat een teken dat Tubaigy dicht bij de macht staat.

Drie andere verdachten worden door The New York Times op andere manieren in verband gebracht met Bin Salman. Twee van hen zouden lid zijn van de koninklijke garde, de derde man is door een getuige herkend als persoonlijk bewaker van de kroonprins. Nog vier andere verdachten werkten voor de Saoedische veiligheidsdiensten, het leger of een ministerie.

Lees ook: De Saoediërs kwamen met een botzaag naar Istanbul

Khashoggi verdween twee weken geleden tijdens een bezoek aan het Saoedische consulaat in Istanbul. Hij ging het pand binnen om formulieren in te vullen en kwam nooit meer naar buiten. Turkse inlichtingenbronnen zeggen zeker te weten dat Khashoggi, een criticus van het Saoedische koningshuis, in het consulaat is verhoord, gemarteld en gedood. Vijftien Saoediërs die vlak voor de verdwijning vanuit hun thuisland naar het consulaat vlogen en vlak erna weer vertrokken, zijn door Turkije als verdachten aangemerkt.

Gruwelijke details

Woensdag kwamen op de website Middle East Eye nieuwe, gruwelijke details naar buiten over wat er met Khashoggi gebeurd zou zijn. Een Turkse bron die een geluidsopname uit het consulaat heeft gehoord, zegt dat het zeven minuten duurde voordat Khashoggi dood was. “De consul werd de kamer uitgestuurd. Ze probeerden niet om Khashoggi te verhoren. Ze waren gekomen om hem te doden”, aldus de Turkse bron.

Op de opnamen zou geschreeuw van Khashoggi te horen zijn geweest, dat pas stopte nadat hij werd geïnjecteerd met een onbekende vloeistof. Tubaigy zou vervolgens zijn begonnen om Khashoggi in stukken te snijden, nog voordat de journalist dood was. Voor hij begon, zette Tubaigy een koptelefoon op. “Als ik mijn werk doe, luister ik naar muziek. Dat zouden jullie ook moeten doen”, zou de dokter op de geluidsopname zeggen.

Kroonprins Bin Salman en zijn vader, koning Salman, hebben herhaaldelijk ontkend dat Saoedi-Arabië achter de verdwijning zit. Volgens hen heeft Khashoggi het consulaat zelfs gewoon verlaten.

Later doken geruchten op dat de regering met een nieuwe verklaring zou komen, namelijk dat de Saoedische journalist per ongeluk is omgekomen bij een ondervraging. Dat de vijftien Saoediërs die naar het consulaat reisden volgens Turkije een botzaag bij zich hadden, maakte die lezing bij voorbaat al ongeloofwaardig. Tot nu toe is de nieuwe Saoedische verklaring overigens uitgebleven.

Lees over kroonprins Bin Salman ook: Van de Saoedische lente is weinig over

Trumps theorie ondergraven

De Amerikaanse president Donald Trump - die de relatie met bondgenoot en oliereus Saoedi-Arabië niet te veel onder druk wil zetten - houdt de mogelijkheid open dat Khashoggi uit de weg is geruimd door functionarissen die op eigen houtje handelden. De aanwezigheid van dokter Tubaigy ondergraaft die theorie, schrijft The New York Times: “Zo’n vooraanstaand persoon in de medische wereld van Saoedi-Arabië zou zich waarschijnlijk nooit aansluiten bij een clandestiene operatie opgezet door een lagere figuur.”

Ook andere westerse landen houden zich nog enigszins op de vlakte over de mogelijke betrokkenheid van het koningshuis bij de zaak-Khashoggi. Als komt vast te staan dat Bin Salman er iets mee te maken had, kan dat veranderen.

Bin Salman is niet het officiële staatshoofd van Saoedi-Arabië, maar in de praktijk is hij volgens analisten machtiger dan zijn vader. Hij doet zich voor als een hervormingsgezinde, progressieve figuur. Intussen lijkt hij zich echter net als zijn voorgangers schuldig te maken aan mensenrechtenschendingen. Criticasters belanden vaak in de cel of verdwijnen helemaal.

    • Vincent Sondermeijer