Twee jonge cellosterren op het leukste festival

Cellobiënnale 2018

Vandaag start de zevende editie van het leukste klassieke nichefestival. NRC sprak rijzende sterren Kian Soltani (26) en Sheku Kanneh-Mason (19).

Tijdens de vorige cellobiënnale gold hij als dé ontekking: Kian Soltani (26), Oostenrijker met Iraanse wortels. Zijn dit jaar verschenen debuut-cd Home werd een international succes, geroemd om de „lichte, elegante toon” en ook hier genomineerd voor een Edison Klassiek. Soltani’s Britse collega Sheku Kanneh-Mason (19) trok eerder dit jaar de aandacht toen hij speelde op huwelijk van Prins Harry en Meghan Markle. Insiders kenden hem toen al: in 2016 werd Kanneh-Mason BBC Young Musician of the Year, de eerste zwarte winnaar in het veertig jarig bestaan van de prijs.

„Aan die wedstrijd wilde ik al mijn hele leven meedoen”, vertelt Kanneh-Mason. „Natuurlijk zijn er argumenten om niet al zo jong de spotlights op te zoeken. Ik heb nog een paar jaar studeren aan de Royal Academy in Londen voor de boeg, om maar wat te noemen. Maar ik vind het gewoon heel leuk om voor groot publiek te spelen. En ik leer van elke uitvoering. Dus voor mij is dit de natuurlijke en juiste weg.”

Kian Soltani Foto Holter Hage

Een opmerkelijke gemene deler aan de dit jaar verschenen debuut-cd’s van Kanneh-Mason en Soltani is dat beiden kozen voor een breed en persoonlijk repertoire. Bij Soltani krijgen Schubert en Schumann gezelschap van de Persian Folksongs van de Iraanse componist Reza Vali. Sheku Kanneh-Mason, rijgt het Celloconcert van Sjostakovitsj aan zijn eigen arrangement van Bob Marleys ‘No Woman No Cry’ – al 7 miljoen keer afgespeeld op Spotify en daarmee een klassieke monsterhit.

„Het is typerend voor onze generatie”, zegt Kian Soltani. „Een paar generaties terug bestonden er nauwelijks ‘genres’ en speelde je gewoon je instrument. Nu moet je jezelf als het ware ‘definiëren’. Dat vind ik problematisch. Ik wil geen etiket, ik wil álle muziek spelen die me interesseert en die kwaliteit heeft. Ook voor het publiek is het toch veel aantrekkelijker te worden verrast? Voorwaarde is wel dat je als musicus het vertrouwen van het publiek opbouwt door benaderbaar te blijven. Sheku Kanneh-Mason is het beste voorbeeld. Als je hem ziet denk je: hé, die kon mijn vriend zijn. En vervolgens sta je ervoor open om te worden geraakt door alles wat hij speelt.”

„Ik hoop dat wat ik doe mensen inspireert – bij voorbeeld om ook een instrument te gaan spelen”, zegt Kanneh-Mason. „Maar ik wil vooral op mijn allerbest en vanuit mijn hart cello spelen.”

De achtergrond van Kanneh-Mason is atypisch. Zijn moeder komt uit Sierra Leone, zijn vader van het Caribische eiland Antigua. Hoewel beiden geen musicus zijn, spelen hun zeven kinderen allen een instrument op hoog niveau; ook twee zussen studeren aan de Royal Academy in Londen. „Het is altijd heel druk thuis, maar dat iedereen om me heen voortdurend ook aan het studeren was, stimuleerde enorm”, zegt Sheku Kanneh-Mason, die op de cellobiënnale ook met zijn zus Isata aan de piano te beluisteren is.

„Met Isata samenspelen is volkomen vertrouwd en dat is prettig”, zegt hij. „Maar zo’n vertrouwdheid is niet voorbehouden aan familie. Het is gewoon een kwestie van veel uren maken.”

Ook Kian Soltani komt uit een muziekfamilie. Op de Cellobiënnale is hij in meer gedaanten te beluisteren: als kamermusicus in Schumann tijdens de opening. Bij het Residentie Orkest, waar hij dit seizoen Artist in Resdidence is, als solist in Elgars Celloconcert, „een nieuwe, diepe liefde”. En dan speelt hij ook nog een programma met Perzische muziek door het Shiraz Ensemble, waaraan ook zijn oom en vader meedoen.

„Mijn vader, die in 1971 vanuit Iran naar Oostenrijk verhuisde, speelde thuis altijd klassieke én Perzische muziek. Eerst vond ik klassiek interessanter, maar later leek het me toch boeiend te proberen beide te verbinden. Ik speel nu ook kemanche, een instrument dat aan de cello verwant is maar een totaal andere aanpak vereist. Van de theorie van de Perzische muziek weet ik overigens nog steeds heel weinig. Ik speel puur op gehoor en intuïtie.”

Van podiumvrees heeft Soltani desondanks geen last, vertelt hij. Op YouTube onthult hij, fervent liefhebber van superheldenfilms, zijn geheim: de Hulk Techniek. „Het werkt echt hoor!”, vertelt Kian Soltani lachend. „Zoals de Hulk als superheld functioneert op basis van een permanente maar onderdrukte woede, zo kun je trainen door thuis tijdens het studeren de zaal en het publiek net zo lang te visualiseren totdat zelfs de moeilijkste passage, ondanks de adrenaline, goed gaat. En zit je dan eenmaal écht in die zaal, dan weet je zeker dat alles goed gaat.”

    • Mischa Spel