‘Kabinet moet zorg aan kwetsbare mensen verbeteren’

Circa 5 procent van de patiënten krijgt nu niet de zorg die ze nodig hebben, zeggen drie adviesinstanties. Het gaat bijvoorbeeld om verstandelijk beperkte jongeren.

Beeld ter illustratie. Foto Roos Koole/ANP

Het kabinet moet meer doen voor kwetsbare Nederlanders die niet de juiste zorg krijgen. Veel psychiatrisch patiënten, verstandelijk beperkte jongeren en demente ouderen weten de weg niet in het zorgstelsel en lopen daardoor de benodigde hulp mis. Dat zeggen de Nationale Ombudsman, de Algemene Rekenkamer en het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) woensdag in dagblad Trouw.

Lees ook: ‘Jongeren in de jeugdzorg lopen na hun achttiende vaak vast’

De drie adviesinstanties brachten eerder afzonderlijk al rapporten uit waarin ze waarschuwen dat kwetsbaren soms tussen wal en schip vallen in de zorg. Ze doen nu gezamenlijk een oproep omdat de Tweede Kamer woensdag de begroting van het ministerie van Volksgezondheid behandelt.

De groep kwetsbare hulpbehoevenden die verdwaald raken tussen alle zorgwetten, omvat volgens de Ombudsman, de Rekenkamer en het SCP duizenden Nederlanders. Het zou gaan om 5 procent van alle patiënten.

Drugsverslavingen

Problemen zijn er onder meer voor jongeren met een lichte verstandelijke beperking. Zij hebben vaak hun hele leven begeleiding nodig. De Wet langdurige zorg, die de vergoeding voor die hulp regelt, zit echter zo in elkaar dat de hulpaanvragen van een deel van de jonge patiënten toch worden afgewezen. “Deze groep kan wegzakken in drugsverslavingen of in handen vallen van loverboys”, zegt Ewout Irrgang van de Algemene Rekenkamer.

Lees ook: Niet elke burger is zelfredzaam

Voor patiënten die zichzelf in de zorg niet kunnen redden, zijn er zogeheten cliëntondersteuners. Maar die zijn vaak niet onafhankelijk, zegt Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen. Bovendien weten veel kwetsbaren niet dat zij in aanmerking komen voor een cliëntondersteuner. Dat moet veranderen, vindt Van Zutphen. “De cliëntondersteuning moet terechtkomen waar die echt nodig is.”

Het kabinet kan de situatie volgens de Nationale Ombudsman beter maken door bijvoorbeeld overbruggingsbudgetten te regelen. Dan kunnen patiënten meteen zorg ontvangen, nog voordat duidelijk is uit welk potje hun behandeling vergoed moet worden.

Kim Putters van het SCP moedigt de regering vooral aan haar bredere visie op de zorg aan te passen. “Het gaat om meer dan alleen een wet. Het kabinet mag best wat meer nadenken over waar we staan in de decentralisatie en wat de verantwoordelijkheid is van gemeenten.”

    • Vincent Sondermeijer