‘Belasting en klimaatschade moeten in prijs vliegticket’

Luchtvaart De schatkist mist 2 miljard euro per jaar omdat vliegen onbelast is. Natuur & Milieu liet uitrekenen hoeveel een ticket eigenlijk zou moeten kosten.

Eindhoven Airport is naar passagiersaantal de tweede luchthaven van Nederland, met veel vakantievluchten. Foto Jerry Lampen/ANP

De werkelijke prijs van een Nederlands vliegticket ligt 63 procent hoger dan de prijs die passagiers nu betalen. De gemiddelde prijs voor een enkele reis vanaf een Nederlandse luchthaven is nu 195 euro. Als luchtvaart net zo belast zou worden als andere sectoren en de klimaatschade van vliegen zou worden doorberekend, kost een gemiddeld ticket bijna 318 euro. Omdat vliegen onbelast is, loopt de Nederlandse staat jaarlijks 2 miljard euro aan inkomsten mis.

Dat blijkt uit een onderzoek van het Britse consultancy bureau Aviation Economics, uitgevoerd in opdracht van milieu-organisatie Natuur & Milieu. Woensdagavond begint Natuur & Milieu met een online petitie waarmee het kabinet wordt opgeroepen om accijns op kerosine en BTW op vliegtickets te gaan heffen. Tegenstanders van de groei van luchtvaart vinden dat vliegen moet worden ontmoedigd door hogere ticketprijzen.

Het onderzoek is een rekenexercitie. Er zijn geen plannen om de luchtvaart te belasten met BTW of accijns, laat staan dat de klimaatschade zou worden doorberekend. Het kabinet wil in 2021 wel een vliegtaks invoeren, die wordt gepresenteerd als milieumaatregel. Hierdoor komt er waarschijnlijk een toeslag van 3,80 euro voor Europese vluchten en 22 euro voor intercontinentale vluchten.

Lees ook: De grote vervuiler: hoe de luchtvaart wil blijven groeien

Aviation Economics heeft gekeken naar drie typerende vluchten voor Nederlandse passagiers: een lange vlucht (Amsterdam-Bangkok), een korte vlucht (Amsterdam-Londen) en een goedkope vakantievlucht (Eindhoven-Malaga). Voor elk van deze vluchten is berekend hoeveel kosten er bovenop de ticketprijs zouden komen als er vijf kostenposten worden toegevoegd. De beide belastingen – accijns op kerosine en 21 procent BTW op het ticket – zorgen samen voor 35 procent extra kosten (BTW 19 procentpunt, accijns 16 procentpunt).

Daarnaast zorgen drie kostenposten voor schade aan de samenleving voor een prijsstijging van nog eens 28 procent. Hierbij spelen drie factoren: klimaat (25 procent van de kosten), luchtkwaliteit (2 procent) en geluid (1 procent). Voor de berekening van de klimaatkosten is gebruik gemaakt van het Handboek Milieuprijzen van onderzoeksbureau CE Delft, waarbij schade aan de samenleving wordt uitgedrukt in euro per kilo uitstoot.

Nederlanders vliegen 1,3 keer per jaar

De niet-berekende kosten verschillen sterk per type vlucht. Bij de lange vluchten gaat het om 69 procent van de ticketprijs, bij de budgetvlucht om 49 procent en bij de korte vlucht om 37 procent. De kosten voor klimaatschade zijn respectievelijk 135, 17 en 11 euro. De onderzoekers komen daarmee op een gewogen gemiddelde van 49 euro voor alle vluchten.

Uit eerder onderzoek, door het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, blijkt dat Nederlanders gemiddeld 1,3 keer per jaar vliegen. Slechts 8 procent van de bevolking maakt 40 procent van alle vliegreizen.

    • Mark Duursma