Booker Prize voor Noord-Ierse schrijver Anna Burns

Literatuurprijs Anna Burns wint de Booker Prize 2018, de grootste literatuurprijs voor een Engelstalige roman. Met haar roman Milkman is de 56-jarige de eerste Noord-Ierse winnaar.

Anna Burns met haar roman Milkman, zondag in Londen.

De roman Milkman van schrijver Anna Burns is de winnaar van de Man Booker Prize 2018. Burns ontving de grootste literatuurprijs in het Engelse taalgebied, ter waarde van 50.000 pond, dinsdagavond tijdens een ceremonie in Londen. Burns (1962) is de eerste Noord-Ierse auteur die de prijs ontvangt.

Burns’ roman gaat over een achttienjarige vrouw die in Belfast leeft ten tijde van de Troubles, in de jaren zeventig. „Vanaf de eerste bladzijden trekken haar woorden ons in het dagelijkse geweld van haar wereld – doodsbedreigingen, moorden door de knokploegen van de staat – terwijl ze ook moet reageren op de alledaagse realiteit van haar leven als jonge vrouw”, aldus de jury. De naamloze vertelster ontmoet ‘Milkman’, die interesse in haar krijgt én banden heeft met bendes en paramilities. Ze kan aan zijn avances niet ontkomen, tegen haar wil. De jury oordeelde dat Milkman „gewoonweg prachtig” van taal was en „op briljante wijze de kracht van geruchten en sociale druk in een hechte gemeenschap” weergeeft.

Verrassende keuze

Burns’ boek kan gezien worden als een verrassende keuze van de jury, die deze derde roman van 56-jarige Noord-Ierse auteur verkoos boven de romans van Richard Powers en Rachel Kushner, die internationaal veel meer weerklank krijgen. Burns’ roman is tot nog toe niet aangekocht voor een vertaling door een Nederlandse uitgeverij.

Burns, die geboren en getogen werd in Belfast, schreef eerder twee romans en een novelle, telkens boeken die zich afspeelden tegen de achtergrond van de roerige Ierse geschiedenis. Deze Booker Prize is de eerste grote onderscheiding die ze ontvangt, na een nominatie voor de Orange Prize, een prijs waaraan alleen boeken van vrouwen mogen meedoen. Burns is de eerste vrouw die de Booker Prize ontvangt sinds 2013, toen de Nieuw-Zeelandse Eleanor Catton onderscheiden werd.

Richard Powers was favoriet

Bij gokkantoren werd Burns vooraf weinig kans toegedicht, al was het prozagedicht The Long Take van Robin Robertson nog minder populair. De gedoodverfde winnaar was The Overstory, een „eco-epos” van de Amerikaan Powers, op de voet gevolgd door Daisy Johnson, die genomineerd werd voor haar debuutroman Everything Under. Zij was met haar 27 jaar de jongste genomineerde in de geschiedenis van de Booker Prize was. Johnsons boek is van de zes momenteel ook het grootste verkoopsucces in Britse boekhandels, op de voet gevolgd door Milkman, zo bleek uit boekverkoopcijfers waarover The Guardian berichtte. Dat Burns’ roman, die in kranten wisselend besproken werd, de shortlist haalde, wekte bij boekkopers de nodige nieuwsgierigheid. Nóg beter verkochten twee romans die bleven steken op de longlist en door liefhebbers en critici node gemist werden bij de laatste zes – Warlight van Michael Ondaatje en Normal People van Sally Rooney.

Van de shortlist van zes steken twee romans met kop en schouder boven de andere uit, schreef NRC in de voorbeschouwing op de Booker Prize.
    • Thomas de Veen