Aantal gevallen van euthanasie dit jaar flink gedaald

In de eerste negen maanden stierven bijna 4.600 mensen door euthanasie. Dat is ruim 8 procent minder dan vorig jaar. Het is de eerste daling sinds 2003.

Een informatiefolder van De Levenseindekliniek. Beeld ter illustratie. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Het aantal gevallen van euthanasie is in de eerste negen maanden van dit jaar onverwacht flink gedaald. Dat bevestigen de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie dinsdagmorgen naar aanleiding van berichtgeving in dagblad Trouw. De oorzaak van de afname is nog onduidelijk.

Lees ook: Ze besefte niet dat ze euthanasie kreeg

Van januari tot september 2018 is aan 4.575 mensen euthanasie verleend. Dat is een daling van ruim 8 procent: vorig jaar waren er in dezelfde periode nog 4.986 sterfgevallen door euthanasie. Het is de eerste daling in het aantal euthanasiedoden sinds 2003. Sindsdien was er elk jaar een stijging.

De voorzitter van de toetsingscommissies, Jacob Kohnstamm, kan naar eigen zeggen slechts gissen naar de oorzaak van de afname. Volgens hem is het goed mogelijk dat het om een uitschieter gaat, en dat de stijging zich volgend jaar weer doorzet.

Griepgolf

Lees ook: OM eist grotere rol op in euthanasiedebat

Kohnstamm laat ook de mogelijkheid open dat de afname een resultaat is van de griepgolf waarmee Nederland begin dit jaar te maken kreeg. Door de epidemie stierven er meer mensen dan normaal. Onder de griepdoden waren vermoedelijk ook patiënten die al aan een terminale ziekte leden, en anders wellicht in een later stadium voor euthanasie hadden gekozen.

Een andere verklaring is dat artsen huiverig zijn geworden om aan euthanasieverzoeken mee te werken. Het OM stelde het afgelopen jaar meerdere strafrechtelijke onderzoeken in naar euthanasiegevallen waarin de begeleidend arts mogelijk onzorgvuldig heeft gehandeld. “We horen van onze leden dat hun dokters kopschuw worden, en krijgen die signalen ook van artsen”, zegt de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) in Trouw. Van een rechtstreeks verband met de daling durft de NVVE nog niet te spreken.

In totaal stierven vorig jaar meer dan 6.500 mensen door euthanasie. Dat waren er ruim 400 meer dan in 2016, en meer dan twee keer zo veel als in 2010. Vanwege de vergrijzing lag het in de lijn der verwachting dat de toename ook dit jaar zou doorzetten.

Het ministerie van Volksgezondheid reageert niet op de voorlopige cijfers van 2018, en zegt ook niet op een verklaring voor de daling vooruit te willen lopen.

    • Vincent Sondermeijer