Saoedisch consulaat in Istanbul wordt maandag geïnspecteerd

Volgens persbureau Bloomberg heeft de Saoedische koning Salman bevel gegeven de verdwijning van journalist Jamal Khashoggi te onderzoeken.

Het Saoedische consulaat in Istanbul. Foto Petros Giannakouris/AP

Het consulaat van Saoedi-Arabië in Istanbul wordt maandagmiddag opengesteld voor inspectie. Dat heeft het Turkse ministerie van Buitenlandse zaken maandagochtend bekendgemaakt. Twee weken geleden verdween de Saoedische journalist Jamal Khashoggi na een bezoek aan het consulaat.

Lees ook de column van Midden Oosten-expert Carolien Roelants: Westerse trek in Saoedische orders kost Khashoggi de kop

Volgens persbureau Bloomberg heeft de Saoedische koning Salman maandag bevel gegeven de verdwijning te gaan onderzoeken. Het bevel komt vlak na een telefoongesprek tussen de Turkse president Erdogan en koning Salman. Zondagavond spraken de twee voor het eerst met elkaar over de verdwijning van Khashoggi. Wat de uitkomst was van dat gesprek is onbekend.

Maandag belde de koning ook met Donald Trump, schrijft de Amerikaanse president op Twitter. Salman zou tegen Trump ontkend hebben iets te weten “van wat er ook gebeurd mag zijn”. Trump schrijft dat hij “onmiddellijk” minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo stuurt voor een gesprek met de koning.

Verdwijning

Op 2 oktober ging de prominente Saoedische journalist Jamal Khashoggi het consulaat binnen om zijn scheiding te regelen. Sindsdien is hij niet meer gesignaleerd. Khashoggi heeft in zijn columns in The Washington Post meermaals kritiek geuit op het beleid van Saoedi-Arabië.

Volgens Turkije is hij gemarteld en vermoord. De Turkse regering zegt over bewijsmateriaal, zoals video- en geluidsopnames, te beschikken. Dat ligt echter gevoelig, aangezien het iets zegt over de mate waarin Turkije diplomatieke posten van andere landen afluistert.

Twee Saoedische teams, een soort doodseskader, hebben volgens Turkije de moord op Khashoggi gepleegd. Eerst zou hij zijn gemarteld, waarna hij werd vermoord en zijn lichaam met een botzaag in stukken zou zijn gezaagd. De Saoediërs ontkennen dit en zeggen dat Khashoggi het consulaat gewoon heeft verlaten.

Lees ook over de valse belofte van ‘hervormer’ Mohammed bin Salman: Van Saoedische lente is weinig over

Spanningen met VS

Behalve met Turkije zorgt de kwestie de afgelopen week ook voor oplopende spanningen tussen de Verenigde Staten en Saoedi-Arabië. Trump zei zondag dat “zware straf” zou volgen als uit onderzoek blijkt dat Khashoggi is vermoord door de Saoediërs. Koning Salman stelde daarna dat op eventuele sancties zware tegenacties zouden volgen.

De kritiek vanuit het Witte Huis kwam maar moeizaam op gang. Saoedi-Arabië is namelijk een belangrijke bondgenoot van de VS. Na zijn aantreden bracht Trump als eerste een bezoek aan koning Salman en sloot hij een gigantische wapendeal ter waarde van 110 miljard dollar met het land. Dat die Amerikaanse wapens door de coalitie onder leiding van de Saoediërs in Jemen tegen burgers worden ingezet, werd voor lief genomen. In augustus werd met een Amerikaanse bom door de Saoedi-Arabische luchtmacht een schoolbus geraakt. Daarbij kwamen 44 kinderen om het leven.

    • Steven Musch
    • Kasper van Laarhoven