EU wil sancties voor buitenlandse hackers

Cyberaanval

De EU-buitenlandministers spraken maandag over het aanpakken van staten die hacken. Italië vreest dat de EU zo Rusland isoleert.

Door het ministerie van Defensie gepubliceerde foto van vier Russische agenten van de veiligheidsdienst bij aankomst op Schiphol, die in april in Den Haag zouden hebben gepoogd de internationale organisatie tegen chemische wapens OPCW te hacken. Foto EPA

De EU zint op maatregelen om hacken door buitenlandse mogendheden aan te pakken met sancties. Daarover werd maandag gesproken door de Europese ministers van Buitenlandse Zaken tijdens een top in Luxemburg.

Het idee is om betrokkenen bij cyberaanvallen persoonlijk te raken door het bevriezen van hun rekeningen of een reisverbod naar de EU, een methode die sinds enkele jaren opgang maakt.

Het Verenigd Koninkrijk is, samen met Nederland, Finland, Estland, Litouwen en Roemenië, aanjager van het initiatief. Vorige week citeerde persbureau Bloomberg uit een memo waarin die landen wijzen op de noodzaak tot hardere maatregelen om „kwaadaardige cyberactiviteit tegen te gaan”. De voorgestelde sanctieregeling volgt op verschillende aanvallen van Russische spionnen op internationale instellingen als de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) en het wereld-antidopingbureau WADA. Zowel Nederland als de VS opende een strafrechtelijk onderzoek naar aanleiding van de hacks.

Lees ook: 'De incompetentie van Moskou is verbazingwekkend'

‘Kwestie van tijd’

Hoewel recente cyberaanvallen uit Russische hoek directe aanleiding lijken te vormen voor de maatregelen, haastten de Britse minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt en zijn Litouwse collega Linas Linkevicius zich te benadrukken dat het initiatief niet tegen één specifiek land is gericht. EU en NAVO waarschuwen ook voor China en Noord-Korea, landen die eveneens in staat zijn tot geavanceerde cyberaanvallen.

In het document dat de initiatiefnemers opstelden, roepen zij op het thema „dringende prioriteit” te geven. Het is „slechts een kwestie van tijd voor we worden geraakt door een kritische operatie met ernstige gevolgen voor de EU en lidstaten”.

„De snelheid van gebeurtenissen neemt aanzienlijk toe, wat de introductie van een dergelijk regime een dringende prioriteit maakt”. En: „we moeten klaar zijn om te reageren”.

Chemische wapens

Het voorstel voor sancties op het vlak van cybercriminaliteit volgt op vergelijkbare maatregelen tegen de inzet van chemische wapens. Maandag besloot de EU tot een nieuwe regeling waarmee sancties opgelegd kunnen worden aan „personen en entiteiten”, die direct of indirect betrokken zijn bij de ontwikkeling en inzet van chemische wapens. Daarbij kan het gaan om individuele aanslagen zoals die in Salisbury, maar ook om gifgasaanvallen in oorlogsgebieden als Syrië. Ook daar is het idee om individuen te raken met een asset freeze of een reisverbod.

Niet alle EU-landen zijn even enthousiast over het initiatief. De Italiaanse vicepremier Matteo Salvini, bekend om zijn pro-Russische sympathiën is bang dat nieuwe sancties Moskou verder van het Westen zullen vervreemden.

Lees ook: Cyberwar? Er is geen digitaal oorlogsrecht
    • Eva Cukier