Brexitblog

Honderdduizenden demonstreren tegen Brexit in Londen

Honderdduizenden demonstreren tegen Brexit in Londen

In het centrum van Londen zijn zaterdag honderdduizenden demonstranten de straat op gegaan om te demonstreren tegen de aanstaande Brexit. De betogers eisen dat er een nieuw referendum komt over het Britse uittreden uit de Europese Unie. Bovendien vinden zij dat als de regering van de Britse premier May tot afspraken komt met de EU, die voorgelegd moeten worden aan het Britse volk.

Vooraf kondigde de organisatie, People's Vote, aan dat zij 100.000 demonstranten verwachtte, maar tegen Britse media zeiden zij later dat er een half miljoen mensen op de been zijn. Andere schattingen lopen zelfs op tot 700.000. Veel jongeren gaven gehoor aan de oproep om te komen demonstreren.

Thousands of people are in London to take part in a protest calling for a referendum on the final #Brexit deal - says @ChrisMasonBBC https://t.co/XyPxXOrZmM pic.twitter.com/yU7G8c6hEz

— BBC News (UK) (@BBCNews) October 20, 2018

De Londense burgemeester Sadiq Khan liep ook mee met de betoging. Hij noemde de dag een "historisch moment" in de Britse democratie. Khan is een tegenstander van de Brexit, en noemde de huidige status van de onderhandelingen "een miljoen mijl van wat tweeënhalf jaar geleden beloofd is."

'Gibraltar geen probleem meer bij Brexit-onderhandelingen'

Het Verenigd Koninkrijk en Spanje hebben afspraken gemaakt over de status van Gibraltar na de Brexit. Dat heeft de Spaanse premier Pedro Sánchez donderdag gezegd, meldt persbureau Reuters.

"Gibraltar zal geen hindernis meer vormen bij het bereiken van een Brexit-overeenkomst", zei Sánchez tegen verslaggevers bij de Eurotop in Brussel. Wat de landen precies zijn overeengekomen, zei de minister-president er niet bij.

Gibraltar, een klein rotsachtig uitsteeksel onderaan het Iberisch Schiereiland dat sinds 1713 in Britse handen is, was één van de zaken waar de EU en het VK het over eens moeten worden voor de Brexit in maart 2019 een feit is.

Lees ook: Lijft Spanje straks Gibraltar in? Never

Vorig jaar ontstond in de Conservatieve Partij van premier Theresa May nog even onrust, toen Spanje de Brexit leek te gaan benutten om zijn invloed op Gibraltar te vergroten, een langgekoesterde wens van de Spanjaarden. Ontoelaatbaar voor de Conservatieven, die na de Brexit juist een sterk en onafhankelijk Brits rijk willen. Er werd binnen de partij zelfs over militair ingrijpen gesproken.

In Gibraltar zelf lijken de mensen overigens minder heimwee naar het British Empire te koesteren. Bij het Brexit-referendum stemde 96 procent van de 30.000 inwoners voor het Britse lidmaatschap van de EU.

Een man met een Britse vlag op een feestdag in Gibraltar afgelopen september. Foto Jon Nazca/Reuters

EU-Brexitonderhandelaar open voor verlenging overgangsperiode tot eind 2021

De Europese Unie staat open voor de mogelijkheid om de overgangsperiode van de Britse uittreding uit de Unie met een jaar te verlengen. In ruil daarvoor moet de Britse premier Theresa May wel accepteren dat er geen harde grens komt tussen Ierland en Noord-Ierland. Dat heeft EU-Brexitonderhandelaar Michel Barnier gezegd, melden EU-diplomaten dinsdag aan de Financial Times.

Lees ook: De Noord-Ieren beseffen: alles draait nu om ons

De overgangsperiode loopt nu nog tot december 2020. Bij verlenging zou het Verenigd Koninkrijk te maken krijgen met nog een jaar vrij verkeer van goederen en lidmaatschap van de interne markt van de EU. Ook zal moeten worden onderhandeld over welke bijdrage Londen dat extra jaar aan het EU-budget levert.

De hete aardappel in de onderhandelingen is de ‘backstop’, een mechanisme dat ervoor moet zorgen dat Noord-Ierland in de douane-unie blijft als er na de transitieperiode nog steeds geen oplossing is voor de Ierse grenskwestie. Hierdoor blijft er een open grens tussen Ierland en Noord-Ierland.

De vraag is of May het voorstel zal accepteren - en of daar voldoende politieke steun voor is in het Verenigd Koninkrijk. Woensdag vindt in Brussel een belangrijke Brexit-top plaats, waar Londen en de EU dichter bij een akkoord hopen te komen.

Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) denkt dat de witte rook woensdag nog zal uitblijven. "Er is meer tijd nodig om die onderhandelingen succesvol af te ronden", zei Blok volgens de NOS. "Er blijft tegelijkertijd een risico bestaan dat het niet lukt."

May: deal is nog binnen handbereik, patstelling over Ierse 'frustrerend'

Na een weekend waarin een Brexit-deal eerst bijna gedaan leek, maar op zondagmiddag weer niet, ging de Britse premier Theresa May maandagmiddag naar het Britse Lagerhuis om daar een laatste stand van zaken te geven. Volgens haar is een deal nog steeds binnen handbereik, maar hebben de onderhandelingen nog enkele weken nodig. Woensdagavond en donderdag komen de EU-leiders in Brussel bij elkaar, maar die hebben dan dus geen concreet voorstel om over te praten.

Een deal tussen Brussel en Londen is vooral afhankelijk van hoe Theresa May de hardliners in haar partij én haar gedoogpartner DUP tevreden kan stellen. Conservatieve Brexiteers als Boris Johnson en David Davis denken dat de premier teveel wil toegeven aan de EU. Gedoogpartner DUP, de Noord-Ierse Unionisten, wil op zijn beurt geen enkele oplossing steunen die zorgt voor een grens tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk, in de Ierse Zee.

De 'backstop'

Hangende punt in de onderhandelingen is de ‘backstop’, een mechanisme dat ervoor moet zorgen dat Noord-Ierland in de douane-unie blijft als er na de transitieperiode tot eind 2020 nog steeds geen oplossing is voor de Ierse grenskwestie. Dat voorkomt een harde grens met Ierland, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat er een grens in de Ierse zee zou komen tussen Noord-Ierland en het Britse eiland. Voor zowel May als de DUP is een dergelijk opdelen van het koninkrijk onbespreekbaar, zeker omdat Brussel geen einddatum aan die regeling wil verbinden.

Lees ook het verhaal van correspondent Melle Garschagen: kan de Britse premier May thuis een deal verdedigen?

Het kabinet van May heeft daarom voorgesteld om het gehele Verenigd Koninkrijk in de douane-unie te houden, met een duidelijke einddatum, zodat de meest fanatieke Brexiteers zeker weten dat het land op een gegeven moment de EU zal verlaten. Daarna is er ook ruimte voor het sluiten van handelsverdragen met andere landen en blokken. Het is overigens de vraag of de Brexiteers met een dergelijke oplossing genoegen nemen. En voor Brussel geeft Mays versie van een ‘backstop’ dus blijkbaar ook niet voldoende garanties.

Labourleider Jeremy Corbyn reageerde vernietigend op Mays verhaal. Volgens hem was het weer groundhog day en is haar verhaal al tijden niet veranderd. Een goede oplossing wordt al te lang gegijzeld door de Conservatieve Partij, aldus Corbyn.

45 stemmen in het Britse Lagerhuis kunnen het verschil maken voor de deal rondom Brexit:

En daar hoort deze tabel bij van @EdelmanUK #Brexit pic.twitter.com/4gviFC3a2X

— Titia Ketelaar (@titia_k) October 15, 2018

Farmaceutisch bedrijf AstraZeneca staakt investeringen in VK

Het farmaceutische bedrijf AstraZeneca heeft investeringen in het Verenigd Koninkrijk opgeschort vanwege onduidelijkheid over de Brexit. Met nog maar zes maanden te gaan voor de uittreding een feit is, "moest het farmaceutisch bedrijf wel voorzorgsmaatregelen nemen", volgens Le Monde. De Franse krant publiceerde maandagochtend een interview met bestuursvoorzitter van het bedrijf Leif Johansson.

"Als een overeenkomst over de transitie niet duidelijk maakt wat er in de toekomst zal gebeuren, zullen wij vasthouden aan onze beslissing om niet meer te investeren", zei de voorzitter.

AstraZeneca heeft ook de voorraden van medicijnen uitgebreid in zowel Groot-Brittannië als op het Europese continent. Daarmee moet worden voorkomen dat de levering van medicijnen aan patiënten na de Brexit spaak loopt. In Zweden heeft het bedrijf nieuwe apparatuur gezet, waarover de laboratoria in het VK al beschikten.

De kosten van deze voorbereidingen komen volgens voorzitter Johansson uit op zo'n 40 miljoen pond, of 45 miljoen euro. In het interview met het Franse dagblad zegt hij dat de Brexit hem behalve financiële kosten, ook veel hoofdbrekens oplevert. "Er gaat bijna geen bestuursvergadering voorbij zónder dat we het over dit strategische onderwerp hebben."

Lees ook: Bedrijven moeten zich voorbereiden op de Brexit, klinkt het. Maar waarop precies?

AstraZeneca is een van de grootste farmaceutische bedrijven ter wereld en ontstond uit de fusie tussen een Zweeds (Astra) en een Brits (Zeneca) bedrijf. Voor de farmaceutische industrie kan de Brexit extra lastig blijken, bijvoorbeeld omdat na de uittreding andere gezondheidsregels kunnen gaan gelden in Europa en het VK. Het Europees Geneesmiddelenagentschap EMA verhuist voor de Brexit van Londen naar Amsterdam. Nederland wilde graag deze 'Brexit-trofee' binnenhalen, maar in augustus van dit jaar werd bekend dat die verhuizing moeizamer verloopt dan verwacht. Het gebouw is niet op tijd af ongeveer een derde van het personeel komt toch niet naar Nederland.

Welkom

Welkom op een nieuw Brexitblog. NRC volgt de weg naar het Britse vertrek uit de Europese Unie. Volg hier de laatste ontwikkelingen rond de Brexit.

Lees hier het vorige blog terug: Oud-Brexitminister: ‘Kom in opstand tegen Mays voorstel’