Dankzij meer data zijn de paarden ook beter af

Military Boekelo

Een database met alle gegevens van de paarden moet de gezondheidsrisico’s in de paardensport verkleinen. Indien nodig volgt een startverbod.

Sanne de Jong met Enjoy onderweg op de cross country. Foto Eric Brinkhorst

Behoedzaam maar doortastend tilt Leendert Jan Hofland de staart van The Quizmaster op en steekt hij zijn thermometer in het achterwerk van het dampende en van ijswater druipende paard. Bereden door Merel Blom heeft de negenjarige bruine ruin net de uithoudingsproef – de cross-country – van de Military in Boekelo voltooid, maar de lichaamstemperatuur van 40,9 graden bij zijn finish daalt erg traag naar de gewenste 37,5 graden. Enkele honderden liters ijswater later heeft de verdamping gewerkt en geeft de teamveterinair van de Nederlandse ploeg, na een vierde temperatuurmeting, The Quizmaster groen licht voor zijn gang naar de stal.

De ruimte achter de finish van de cross-country oogt als een crisisopvang voor behoeftige paarden. Grooms ontdoen het paard zo snel mogelijk van zadel en beenbeschermers en rennen heen en weer met emmers ijswater dat als een stortbui over de briesende paarden wordt gekieperd. Tussen die verkwikkende douches door nemen dierenartsen de hartslag op en waken zij met hun scherpe blik over de conditie van de edele dieren. Alles voor de gezondheid van paarden, die in het verleden de military soms de reputatie van een kerkhof verschafte.

Diervriendelijker hindernissen

Met de inrichting van diervriendelijker hindernissen op de cross-country en een ingrijpende aanscherping van de gezondheidseisen is het aantal noodlottige valpartijen de laatste jaren significant afgenomen – in Boekelo waren zaterdag drie valpartijen die alle goed afliepen. Voor het aanzien werd de besmette naam ‘military’ veranderd in ‘eventing’.

Maar de veiligheid kan nóg beter, moet naar een nóg hoger niveau, vindt de 33-jarige Ierse ruiter Sam Watson. Hij ontwikkelde met een vriend een op eventing gerichte database, waarin alle gewenste gegevens van paarden, ruiters en wedstrijden worden verzameld. Op basis van die data kunnen zowel risico-analyses als toelatingseisen tot geclassificeerde wedstrijden opgesteld worden. En daarnaast kunnen ook de media en sponsors beter bediend worden.

De Ierse ruiter Sam Watson op Tullabeg Flamengo.

Foto Eric Brinkhorst

Wat begon uit persoonlijke interesse – Watson noemt zichzelf een wiskundige freak – en de verbazing over het ontbreken van data in vergelijking met andere sporten, groeide uit tot het bedrijf EquiRatings, dat inmiddels data van zo’n 80.000 paarden, 10.000 ruiters en alle wedstrijden heeft verzameld. In totaal beschikken Watson en de zijnen nu al over 38 miljoen datapoints en heeft hij een vierjarig contract met de internationale paardensportfederatie FEI gesloten. Die wil het systeem gebruiken als toelatingseis tot wedstrijden, alleen is de implementatie nog niet voltooid. Wat bij Tim Lips, die in Boekelo Nederlands kampioen werd en een groot voorstander is van de database, cynisme aanwakkert. „De FEI, hè. Die werkt altijd traag.”

Kwaliteit van de prestaties

Maar Watson laat zich niet ontmoedigen. Hij denkt al weer vooruit. „In de nabije toekomst wil ik zowel de gegevens over uithoudingsvermogen en de snelheid in de cross-country als het hartritme en de keuringsresultaten aan de database toevoegen”, vertelt hij. „De kwalificatie-eisen van de FEI zijn nu nog gebaseerd op de resultaten van een paar wedstrijden, maar dat zegt weinig. De één kan na twee goede wedstrijden een rating hoger uitkomen, waar een ander wel tien wedstrijden nodig heeft. Met onze database tonen wij de kwaliteit van de prestaties aan. Ja, het systeem kan ook gebruikt worden om een startverbod op te leggen.”

Clara Loiseau op Ultramaille tijdens de cross country. Eric Brinkhorst

Nog uithijgend van het optreden met zijn tweede paard Eclips ziet Lips, die de nationale titel veroverde met de schimmelruin Bayro, vooral de voordelen van Watsons systeem bij het opstellen van toelatingscriteria. Fel: „Je ziet nu nog combinaties die in wedstrijden boven hun niveau worden ingeschreven. Ik vermoed omdat de FEI als mondiale organisatie een zo breed mogelijk deelnemersveld wil. Ik vind ook dat iedere ruiter met een hartslagmeter zou moeten rijden, maar dat is verboden vanwege mogelijke beïnvloeding van de wedstrijd. Wat een flauwekul. Kijk eens hoeveel data wielrenners via de fietscomputer tot hun beschikking hebben.” Waarna Lips zijn mouw opstroopt en een hartslagmeter zichtbaar maakt. „Ik moet die meter formeel bedekken. Doe ik ook. Of ik er tijdens de race wel eens stiekem op kijk? Nee, natuurlijk niet. Daar heb je helemaal geen tijd voor.”

Tim Lips met izjn paard Bayro.

Foto Eric Brinkhorst

Hofland wil ondanks zijn drukke werkzaamheden en tussen het temperaturen door graag de loftrompet over Watson steken. De Nederlandse teamveterinair kwalificeert EquiRatings als „een voortreffelijk systeem, vooral bij risicoanalyses”. Hoe meer informatie, hoe beter voor het welzijn van de paarden en het imago van de sport, redeneert Hofland. Om daar aan toe te voegen: „Wat wij mensen denken, snapt een paard niet. Dat gebrek kan gecompenseerd worden met data.”

Digitaal screenen

De FEI is nu aan zet. Maar de invoering van een toelatingssysteem gebaseerd op EquiRatings laat volgens Teun Platenkamp, de Nederlandse national safety officer voor eventing en in Boekelo de waakhond namens FEI, om praktische redenen op zich wachten. „Omdat nog niet alle systemen van de nationale bonden op die van de FEI zijn aangesloten. Dat kost tijd, geld en energie”, verklaart Platenkamp, die opmerkt dat bij de opstelling van toelatingscriteria „al wel in de geest van Watsons systeem wordt gehandeld”.

Platenkamp legt uit dat de FEI met de nieuwe werkwijze ruitercombinaties digitaal wil screenen. Bij aanmelding voor een wedstrijd komt er een groen, geel of rood signaal. Rood betekent een startverbod en bij geel is een tussentijdse veterinaire keuring vereist. Pas als die met goed gevolg is volbracht, is inschrijving toegestaan. Bij een groene ‘bullet’ is de inschrijving vanzelfsprekend geen probleem. Die nieuwe werkwijze moet operationeel worden vanaf 1 januari als de FEI voor eventing overgaat tot een nieuwe klasse-indeling van vijf niveaus.

Intussen werken Watson en zijn vriend aan verfijning van hun EquiRatings. De Ier beweert zelfs een formule te hebben ontwikkeld waarmee de uitslag van een wedstrijd redelijkerwijs voorspeld kan worden. En nog verder in de toekomst kijkend denkt Watson dat zijn datasysteem zelfs toegankelijk te maken is voor het publiek. Aan zijn snelheid van denken en handelen zal het niet liggen. Nu de FEI nog.

Eric Brinkhorst
Eric Brinkhorst
Show met jachthonden van de veluwe.
Eric Brinkhorst
    • Henk Stouwdam