Recensie

Aangrijpend bewegingstheater over dementie op Dansdagen

Recensie

De Vlaamse choreografe Ann van den Broek toonde op de Dansdagen in Maastricht een eerste deel van een project gebaseerd op dementie van haar moeder.

Vijf danseressen over de horror van de Parijse aanslagen: Nachthexen Foto Sjoerd Derine

Kriskras door de zonovergoten stad wandelend kon het publiek de afgelopen dagen tijdens de Nederlandse Dansdagen in Maastricht een waaier aan activiteiten bijwonen. De jaarlijkse parade van Nederlandse en in Nederland geproduceerde dans is dankzij een effectieve lobby in Den Haag inmiddels uitgedijd van ‘terugkijkweekend’ tot een festival en met nu vijf dagen is het bijna op zijn streeflengte van een week.

De belangrijkste evenementen concentreren zich rond het weekend, zoals de uitreiking van de dansprijzen en de meeste premières. Blueprint on Memory is het eerste luik in een triptiek van de Vlaamse choreografe Ann van den Broek project, rond geheugenverlies. Aanleiding was de dementie van haar moeder.

Op karakteristieke wijze ontwierp Van den Broek in zwart-wit een strenge, consequente structuur voor het emotionele thema. Een structuur die uit de aard der zaak gestaag uiteen móet vallen. Aanvankelijk marcheren vier mannen en twee vrouwen strak in het gelid in rechte lijnen over het toneel, waar witte snoeren in rechte lijnen verschillende ‘eilandjes’ met elkaar verbinden. Daar bedienen ze met voetpedalen de geluidssamples die een eb en vloed van twee tonen en totale kakofonie laten horen.

Beklemmend en niet larmoyant

Door grillig, afwijkend gedrag van individuen begint de eenheid van het groepje barsten te vertonen, terwijl Van den Broek, als tijdens een neurologisch spreekuur, vragen stelt aan patiënte die steeds verwarder en onzekerder wordt. Tegelijk verwordt het snoerenpatroon op de grond tot een warboel vol losse uiteinden.

De symboliek is even kraakhelder als beklemmend, maar zonder één seconde larmoyant te worden. Zeker degenen die de impact van dementie en Alzheimer van dichtbij hebben meegemaakt, zullen veel herkennen. Blueprint on Memory is imposant en aangrijpend bewegingstheater.

Even aangrijpend is in elk geval het thema van Jens van Daeles Nachthexen II: La Parisienne. Hij baseerde het stuk voor vijf danseressen en een (onverstaanbare) stemactrice op de horror en het effect op de bevolking van de aanslagen in Parijs. Maar de onrust, de onheilspellende black-outs, het geschreeuw, de stoere weerstand van de strakke, beperkte bewegingsfrases en het eindeloos gewapper met lange manen is veel te lang uitgesponnen – de voorstelling van anderhalf uur kan probleemloos gehalveerd worden. En dan nog.

    • Francine van der Wiel