‘Dromen hagedissen net zoals wij?’

Echt waar? Iedere week bespreekt de redactie wetenschap een opvallend persbericht.

Dromende baardagame?

Nee, ja, niemand heeft enig idee of hagedissen dromen zoals mensen. ‘Dromen hagedissen zoals wij?’ is een leuke kop voor een persbericht. Maar in de tekst daaronder gaat het niet over dromen. In de publicatie van donderdag in PLoS Biology, waar het persbericht aandacht voor zoekt, evenmin.

De betrokken hersenonderzoekers van de universiteit van Lyon hadden geen flauw idee hoe ze een hagedissendroom moeten optekenen. Ze probeerden het niet eens. Ze onderzochten de hersenactiviteit van slapende hagedissen en vonden dat ook een hagedis twee slaapfasen heeft: iets wat lijkt op REM-slaap bij mensen, en iets wat lijkt op menselijke langzame-golven-slaap (non-REM).

Het slaapteam uit Lyon herhaalde een onderzoek met baardagamen (Pogona vitticeps). Dat was gedaan aan het Max Planck Instituut voor hersenonderzoek in Frankfurt am Main en leverde in 2016 een Science-publicatie op.

Het herhalen van onderzoek is erg in de mode, want één onderzoek is geen onderzoek. Dus het is hip om dat in een persbericht te zetten. Maar die Science-publicatie was niet de eerste die twee verschillende hagedissenslaapjes meldde. De Duitsers deden acht eerdere onderzoeken af als „niet overtuigend”, maar daar zaten echt onderzoeken bij waarin hagedissen elektroden in hun kop kregen, waarin oogbewegingen werden gemeten (REM betekent rapid eye movements) en waarin twee slaapfasen werden gezien.

Waarom is hagedissenslaap zo belangrijk? REM- en non-REM-slaap is bekend bij zoogdieren en vogels. Die hadden 300 miljoen jaar geleden een gezamenlijke voorouder met de reptielen. Als reptielen ook REM-slapen, de fase waarin mensen dromen, dan is die slaapfase minstens 300 miljoen jaar oud. Nu de droom nog.

Correctie (17 oktober 2018): in een eerdere versie stond er eenmaal 30 miljoen in plaats van het correcte 300 miljoen.

    • Wim Köhler