Brieven

Brieven 13/10/2018

Giro 555

Laatste actie

Afgelopen week bracht de Giro 555-actie voor de slachtoffers in Sulawesi, Indonesië elf miljoen euro op. Net als bij voorgaande acties moet er ook deze keer snel resultaat worden geboekt. Deze neokoloniale manier van fondsenwerving is niet alleen gedateerd, ze belemmert ook de effectiviteit van de hulpverlening en heeft een negatief effect op de lange termijn. De deelnemende organisaties hebben niet allemaal lokaal personeel in Indonesië. Hun haastig ingevlogen medewerkers komen terecht in een land waar ze weinig vanaf weten – maar ze moeten wel snel resultaat leveren.

Dat ging al eerder mis. Na de tsunami in 2004 in Indonesië kwamen de grote hulporganisaties met hun buitenlandse producten. Ze gebruiken vliegtuigen en helikopters in plaats van lokale vissersbootjes, gaven hulp zonder genoeg rekening te houden met lokale, culturele en religieuze tradities en praktijken. Tegelijkertijd werd de noodzaak om duurzame en lokale inkomstenbronnen op te bouwen genegeerd als gevolg van de nadruk op noodhulp en de strijd om zichtbaarheid, publiciteit en snel resultaat.

De Giro-555 miljoenen kunnen beter worden besteed. Waarom geven we niet groots aan lokale organisaties? We houden graag vast aan het white-saviour idee, en accepteren niet dat we daarmee meer schade aanrichten dan dat we leed verlichten. Helpen kunnen we zeker, maar wel vanuit de passagiersstoel.


MSc International Development & Humanitarian Emergencies (The London School of Economics & Political Science)

Urgenda (1)

Dividendbelasting

Het kabinet onderhandelt over de wijze waarop het met opgeheven hoofd de voorgestelde afschaffing van de dividendbelasting kan terugdraaien. Tegelijkertijd denkt het na over wat te doen met de CO2-reductie na de uitspraak in het hoger beroep van de Urgenda-zaak. Het niet afschaffen van de dividendbelasting levert structureel 1,9 miljard op. Een grote stap in de afgesproken CO2-reductie kan worden behaald door de oudste kolencentrale, aan de Hemweg, Amsterdam, te sluiten. Exploitant Nuon gaat hiermee akkoord indien er éénmalig 55 miljoen beschikbaar wordt gesteld voor een sociaal plan voor de werknemers. Nu ben ik niet zo goed in rekenen, maar met wat gefröbel op een bierviltje kom ik uit op een 100 procent kans op een verstandige en breed gedragen maatregel.

Urgenda (2)

Geen bewijs

In de jaren tachtig werd ik nog meewarig aangekeken als ik plastic tasjes in de winkel weigerde „voor het milieu”. Maar nu vind ik het toch opmerkelijk dat zelfs de per definitie onafhankelijke rechter spreekt van het moeten „voorkomen van een gevaarlijke klimaatverandering”, terwijl er geen onomstotelijk bewijs is dat er een relatie bestaat tussen de opwarming van de aarde en menselijke handelen.

Ayahuasca

Niet zo onschuldig

Harald Merckelbach vraagt zich in zijn column Ayahuasca en mistige sjamanen (Wetenschap, 6/10) af waar de populariteit van ayahuasca toch vandaan komt. Hij komt tot de slotsom dat deze verboden drug een goocheme placebo is en net zomin verboden moet worden als autodrop. In een eerdere artikel in NRC werd ook al geschreven dat met hulp van ayahuasca gelukzalige ervaringen worden opgedaan, weggestopte emoties een plek worden gegeven, en dat zelfs uit de geest verdwenen herinneringen kunnen worden teruggehaald. Je zou de indruk krijgen dat het gebruik van ayahuasca alleen maar positieve effecten heeft. Dat is niet het geval. Wie onvoorwaardelijk in de juistheid van hervonden herinneringen gelooft of, erger nog, in die van met hallucinaties gecreëerde herinneringen, kan op grote problemen stuiten. Gebeurtenissen die worden ‘herbeleefd’ met hulp van drugs en een sjamaan, worden als ‘echt’ beschouwd. Dat geldt ook voor onverkwikkelijke gebeurtenissen, waar anderen in worden betrokken. Dus daarom een waarschuwende aanvulling op Merkelbachs column. Als de gebruiker niet al te stevig in zijn schoenen staat, kan hij het beter bij autodrop houden.

Joden

Luister naar hen

Verlaten Joden massaal Nederland of niet? Regelmatig duikt deze vraag op in het publieke debat. Afgelopen week nog in NRC (Niet alle Joden pakken hun koffers, 8/10). Columnist Lotfi El Hamidi las in de Volkskrant een interview met rabbijn Tamara Benima die vreest voor het einde van het Europese jodendom. Daarop besloot hij zijn licht op te steken bij de Liberaal Joodse Gemeente in Rotterdam. Volgens de mensen aldaar viel het wel mee, al was er wel reden tot alertheid. Het bericht werd enthousiast gedeeld.

In de opluchting over Benima’s ongelijk sneuvelde echter een opmerking van de rabbijn in Rotterdam, die El Hamidi wel degelijk optekende: er is kennelijk alleen aandacht voor Joden als ze hun koffers dreigen te pakken. En ja, ook in de column van El Hamidi komen we vrijwel niets over de dienst te weten, behalve dat de synagoge in de „deftige” wijk Hilligersberg staat. Waren de aanwezigen ook deftig? Waren ze jong of oud? Het was niet druk, schrijft de auteur, maar hoeveel mensen zijn dat? Waarvoor komen ze naar de synagoge, wat vinden ze er? Wat had de rabbijn te melden?

Dit alles zou enig licht kunnen werpen op het toekomstperspectief van de Joodse gemeenschap in Nederland. Nu lijkt Benima’s uitspraak dat er sprake is van desinteresse tegenover Joden, ‘bewaarwoord’ te worden.

Waarom lezen we alleen over antisemitisme? De vraag raakt aan een bredere kwestie, namelijk die van de weergave van diverse meningen en ervaringen in de media. De laatste tijd worden er regelmatig moslims, zwarten, vrouwen en transgenders geportretteerd, en hun wens om als ‘gewone mensen’ te worden beschouwd. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar de praktijk is weerbarstig. Die kwestie wil ik aan de orde stellen – niet het artikel van een columnist die de moeite heeft genomen een synagoge te bezoeken. Een snelle zoektocht in de archieven van deze krant leert dat de lezer vrijwel alleen iets over Joden verneemt in verband met antisemitisme, dodenherdenking, terroristische aanslagen en heel soms Israël. De zorg dat zo een beeld ontstaat van Joden als overgevoelige angsthazen en aandachttrekkers is daarmee reëel. Een Joodse opinie over bijvoorbeeld orgaandonatie of #MeToo, zoals Benima voorstelt, zou een welkome afwisseling bieden. Dus Lotfi, wat vond je van de dienst?


    • Victorine de Milliano
    • Annemarike Stremmelaar
    • George Aardenburg
    • Job van der Plas
    • Sander Rasker