Voor je het weet ligt palmolie op je bord of zit het in je haar

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Istock

Vleeskroketten, bokkenpootjes, lasagne, nougat en verpakte loempiagroenten hebben één ding gemeen. De kans is groot dat ze palmolie bevatten. En die lijst is moeiteloos aan te vullen, met gezichtscrème, shampoo en biodiesel.

Ga er maar aan staan als je als consument mee wil helpen de teelt van palmolie te beperken. Juist de exploitatie van deze olie zorgt er nog steeds voor dat regenwouden worden gekapt. Op dit front had Milieudefensie onlangs een succesje te melden. Verzekeraar Aegon belegt niet langer in palmolie. Eerder maakt branchegenoot ASR al bekend zijn beleggingen vrij van palmolie te houden.

Wat kan de consument zelf doen om de regenwouden te beschermen tegen de palmolie-industrie? Het antwoord is niet zo makkelijk. Natuurlijk kan je vleeskroketten en loempiagroente links laten liggen, maar de lijst producten waar palmolie in zit, is lang. Geluk is wel dat voedingsproducenten sinds 2014 het gebruik ervan moeten aangeven. Vroeger was het begrip ‘oliën’ voldoende, nu moet dat specifieker.

Die eis geldt niet voor producenten van zogeheten verzorgende producten (cosmetica en shampoo). Volgens Rolf Schipper van Milieudefensie zou je een lijst van honderden chemische namen paraat moeten hebben om te zien of er palmolie wordt gebruikt. Dat is niet zo praktisch.

Etiketten lezen

En zelfs een op het oog duurzaam goedje als biodiesel is verdacht. Die brandstof is in Nederland weliswaar al twee jaar vrij van palmolie, maar dat is in het buitenland anders. Biodiesel bestaat soms wel voor eenderde uit palmolie. De productie wordt vaak wel in Nederland gedaan, in de Rotterdamse haven.

Een andere poging om zorgvuldig met de regenwouden om te gaan komt uit de industrie zelf. Bijna vijftien jaar geleden is de Roundtable on Sustainable Palm Oil opgericht. Het streven naar duurzame palmolie is nobel, maar vanaf het begin hebben critici, waaronder het Wereld Natuur Fonds, gezegd dat dit niet voldoende is. De uitbreiding van de plantages gaat nog steeds door.

Hoe dat komt? Omdat de vraag naar palmolie erg groot is. Wie daar een eind aan wil maken, moet dus toch maar beginnen met het lezen van etiketten op vleeskroketten, loempiagroente en nog een paar honderd producten.

    • Erik van der Walle