Opinie

    • Hugo Camps

Schone Handen

Het Belgische voetbal davert op zijn grondvesten, maar het ongemak is tijdelijk. Alle commotie sterft als sneeuw voor de zon als Eden Hazard in de nakende interland tegen Nederland fabuleus scoort. Het ras der supporters is niet uit te roeien. Niet door grote en kleine schandalen, niet door corruptie en witwassen. Winnen van Nederland volstaat om alle smurrie in het voetbal meteen af te voeren naar het vergeetputje. Morele verontwaardiging eindigt constant als een uitgedroogde verfborstel in het schuurtje. Het blijft een aanval van kortstondige diarree. Zwart geld is een bedding van nonchalance in de volksaard.

Ook daarom wordt een ethische hersteloperatie in het voetbal nooit voltooid. Niet bij de FIFA, niet in nationale competities. Er bestaat ook geen morele Wiedergutmachung. Clubbestuurders, managers, zaakwaarnemers en scheidsrechters zijn vastgeroest in precedenten. Tot tabula rasa komt het nooit: veto van de middenstand, bedrijfsleven en amusementsindustrie. Corruptie in het voetbal staat in de continuïteit van het verleden. Om de tien jaar breekt een schandaal uit. In de jaren tachtig liep het monstre sacré van Anderlecht, Constant Vanden Stock, tegen de lamp met omkoping. Een decade later deed een gokchinees zijn intrede bij Belgische clubs. Nu staan zaakwaarnemers en scheidsrechters in het oog van de storm met matchfixing en financiële modderstromen, bizarre fiscale constructies, ontduiking van inkomsten. De Groningse varkenshouder Renze de Vries was in zijn tijd een heer van stand.

Toch is de schade groot. Twee topscheidsrechters zijn ontmaskerd als fixers van degradatiewedstrijden, in kinderlijke vriendschap met zaakwaarnemers. Geldstromen uit het buitenland, vaak in een witwascarrousel, hebben de meest succesrijke spelersmakelaars Mogi Bayat en Dejan Veljkovic ontmaskerd als peetvaders van zwarte geldcircuits. Ze waren kind aan huis bij alle grote voetbalclubs en bedienden zich ongegeneerd van relatiegeschenken. In het oog springt het horlogemanna van Bayat. Het gerecht ontdekte voor 3 miljoen euro luxehorloges en nog eens verpakkingen ten belope van 8 miljoen euro. Relatiegeschenken. De horloges bleken meermaals frauduleus gededouaneerd via vrienden en familie.

Voetballers en coaches zijn horlogefreaks. Ik ken er die een moord zouden begaan voor een Breguet, IWC of Rolex. De look en de fijnzinnigste mechaniekjes van zo’n hebbeding zijn makkelijk drie ton waard. Luxehorloges in het voetbal zijn wat diamant was voor Joden in de Tweede Wereldoorlog: transporteerbaar zonder achtergebleven keutels. Mogi Bayat is een man van goede smaak.

Een van de slachtoffers is Club Brugge-trainer Ivan Leko. Hij werd geboeid afgevoerd en na 48 uur weer vrijgelaten. Corruptie en matchfixing werden weggestreept, maar witwassen bleef weerhouden. Leko is in buitenlandse media als L’Équipe, La Gazetta dello Sport en de Washington Post gepresenteerd als blikvanger van het corruptieschandaal. Zijn beschadiging is onherstelbaar. Ik zag hem lopen naast zijn advocaat – geen spat atletische zwier mee. Zo levensmoe schuifelend over het plaveisel dat ik bang was dat hij zou breken.

Verwachten dat de voetbalstal radicaal zal worden uitgemest is een illusie. Het zijn ook de supporters die een drastische schoonmaak van ‘Operatie Schone Handen’ in de weg staan. Zij willen hun clubje zien winnen, al de rest is bijzaak. Verder dan instrumentele moraal komen we niet met voetbalethiek. En als Lasse Schöne weer eens een streep in de kruising jaagt, is alle moraal meteen opgebruikt. Samen genieten we na in de glinstering van zijn luxehorloge.

Hugo Camps is journalist, columnist en schrijver.
    • Hugo Camps