Rutte wil graf Van Oldenbarnevelt onderzoeken, maar gaat hij erover?

Van Oldenbarnevelts onthoofding. Gravure Jan Luyken

Komt er een zoektocht naar de overblijfselen van Johan van Oldenbarnevelt? Premier Mark Rutte (VVD) deed woensdag een opmerkelijke toezegging in de Tweede Kamer. Tegen Ronald van Raak (SP) zei hij te willen onderzoeken of er tijdens de grootscheepse verbouwing van het Binnenhof, vanaf 2020, gezocht kan worden naar de botten van de onthoofde raadpensionaris (1547-1619) onder de catacomben van de senaat.

Maar wie gaat daarover? Niet het Rijksvastgoedbedrijf, de eigenaar van het Binnenhof, zegt de Haagse stadsarcheoloog Corien Bakker. „De gemeente is het bevoegd gezag. Die bezit de grond onder het Binnenhof. En voor zulk archeologisch onderzoek bestaan regels. Je kunt niet zomaar gaan graven.”

Van Raak pleit al jaren voor een zoektocht naar Van Oldenbarnevelts beenderen. Maar minister Stef Blok (VVD), in het vorige kabinet verantwoordelijk voor de verbouwing, voelde nooit veel voor gewroet in de grond. Ruttes toezegging lijkt dus politieke winst voor Van Raak. Het is alleen de vraag of de gemeente Den Haag zijn pleidooi ook onderschrijft. Bakker: „Het is nog onduidelijk of daar wel gegraven moet worden. En dat is wel een voorwaarde voor verder archeologisch onderzoek. Het moet ook aannemelijk zijn dat de botten van Van Oldenbarnevelt daar liggen. En ik spreek net zoveel deskundigen die zeker weten dat Van Oldenbarnevelt daar begraven ligt als deskundigen die zeggen van niet.”

Verbouwing van het Binnenhof, een van de meest ingrijpende bouwprocessen in de Haagse binnenstad, is voor een groot deel tot staatsgeheim verklaard. Bouwtekeningen en bestekken zijn vertrouwelijk om potentiële aanslagplegers niet in de kaart te spelen. Als de gemeente Den Haag volgend jaar de vergunningaanvragen beoordeelt, hebben ook de betrokken ambtenaren een geheimhoudingsplicht. Verstrekte vergunningen op basis van die geheime bouwtekeningen zijn vervolgens uitgesloten van inspraakprocedures.

Na zijn onthoofding werd Van Oldenbarnevelt naamloos naar de voormalige Hofkapel onder de Eerste Kamer gebracht. Maar wat er met zijn stoffelijke resten is gebeurd is, zo veel eeuwen en verbouwingen later, nooit opgehelderd.

    • Jos Verlaan