Duizenden naaldenprikjes voor een perzikhuidje, heeft dat zin?

Huid Microneedling zou voor een gladdere huid zorgen. Wie wil duizenden naaldenprikjes?

Foto Lieke Janssen

Een mooie gladde rimpelloze huid wil iedereen wel. Het is niet voor niks een schoonheidsideaal. Vrijwel iedereen wordt met zo’n glad huidje geboren. Het is het makkelijkst, en het goedkoopst en gezondst, om die gladde huid zo lang mogelijk zo te houden. Dus de huid niet door de zon laten verbranden en niet roken. Dat helpt enorm. Toch, als de jaren verstrijken, raakt de kussenzachte collageenlaag onderin de huid wat in verval en verschijnen de rimpels.

Dan staan de schoonheidsspecialisten, plastisch chirurgen en cosmeticafabrikanten te popelen. De zalfmengers leveren antirimpelcrèmes. Die hebben gemeen dat ze de huid wat laten opzwellen, waardoor rimpeltjes strakgetrokken worden. In de kliniek wachten botox, peelings, injecties met wondermiddelen, laserapparaten en, steeds vaker, rollers met honderden micronaalden. Microneedling komt in de mode. Het wordt aangeprezen als een, vergeleken met laser, milde techniek. En als een techniek die aanzet tot natuurlijk huidherstel, in tegenstelling tot botox en fillers.

Microneedling gebeurt met een rollertje met daarin honderden fijne naaldjes met een lengte van 0,5 tot meestal 2 millimeter. Het kan ook met een elektrisch apparaatje met een bundeltje naalden, meestal voor plaatselijke toepassingen. De roller krijgt de overhand. Over de huid gerold prikt ieder naaldje een klein gaatje in de huid. Ja, dat zijn duizenden wondjes. Daarover straks meer. Eerst nog wat wervends: voor microneedling hoef je niet naar een kliniek. Het thuisneedlen komt in de mode.

Littekenputjes wegwerken

Deze zomer verscheen tot tweemaal toe een persbericht van het bedrijf âme pure in de mailbox. Microneedling kan thuis en steeds meer mensen ontdekken het. Juichend meldt het bedrijf de verkoop van ruim 200.000 microrollers in 2017. Sinds het er in 2014 mee begon steeg de omzet jaar in jaar uit met meer dan 100 procent. We waren het „allereerste bedrijf” dat de methode „opnieuw heeft ontworpen voor de thuisconsument”, schrijft âme pure. „Dit gebeurde op een zeer grondige manier, gebaseerd op tientallen gereputeerde wetenschappelijke studies”.

Onderzoekers vinden het wetenschappelijk bewijs onder de microneedlingtechniek nog onvoldoende

Een wetenschapsredacteur van NRC mailde het bedrijf terug: ik ben benieuwd, stuur me eens de publicaties van die wetenschappelijke experimenten. Maar een antwoord kwam er niet, ook niet na een herhaald verzoek. Dat is ook niet zo verwonderlijk, want erg overtuigend is die wetenschap niet.

Artsen en onderzoekers uit Gent en Amsterdam schreven begin dit jaar een overzichtsartikel over de wetenschap achter microneedling in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Plastic, Reconstructive and Aesthetic Surgery. Ze zochten alle wetenschappelijke artikelen bij elkaar waarin op een enigszins redelijke manier de werking van microneedling bij mensen is onderzocht. Ze vonden 37 onderzoeken.

Lipfillers moeten de huid steviger en strakker maken, alleen die zorgen nu bij veel mensen voor problemen. Lees ook: De lipfillers zorgen nu voor problemen

Ze oordelen, ook op grond van dieronderzoek, dat de duizenden miniwondjes die de korte naaldjes maken de huidverjonging stimuleren. Ze concluderen dat microneedling „een veilige en effectieve methode” is. Maar ze halen hun eigen stelligheid meteen onderuit: „Verder onderzoek is nodig voordat microneedling echt een wetenschappelijk onderbouwde behandeling tegen littekens, rimpels en andere huidziekten is.” Het onderzoek heeft methodologische tekortkomingen, vinden ze.

Het meeste microneedling-onderzoek is bovendien gedaan naar het wegwerken van littekenputjes die ernstige acne op een gezicht kan veroorzaken. Er is ook onderzoek gedaan naar het verwijderen van pigmentvlekken, huidstriemen en brandwondlittekens en naar microneedling bij het stimuleren van haargroei. Haargroei? Ja, de naaldenroller is ook in gebruik als hulpmiddel om lotions en haargroeimiddelen beter naar binnen te krijgen. Het verwijderen van rimpels, waar de belangstelling voor groeit, is ook onderzocht, maar slecht.

Slechts 3 van de 37 onderzoeken gingen alleen over huidverjonging met microneedling. Daar deden maar 28 proefpersonen aan mee. Het was ook geen vergelijkend onderzoek. Er waren groepjes mensen die allemaal dezelfde behandeling kregen. En na een tijdje werd aan die mensen gevraagd of ze tevreden waren. Onafhankelijke beoordelaars keken of er minder rimpels waren, aan de hand van foto’s van voor en na de behandeling. Opvallend was dat de beoordelaars enthousiaster waren dan de mensen die de behandeling ondergingen – geen vertrouwingwekkende basis onder een therapie die is gebaseerd op het bewust veroorzaken van duizenden huidwondjes.

Want dat is hoe microneedling werkt. Ook verjongende therapieën als laserbehandeling en peeling, veroorzaken milde verwondingen. De beste manier om het herstellend vermogen van de huid te stimuleren is het „doelgericht beschadigen van de opper- en lederhuid”. Dat stimuleert huidafschilfering en groei, wat de huiddegeneratie omkeert, schrijven drie Amerikaanse commerciële rimpelbestrijders in een wetenschappelijk artikel in het tijdschrift Clinics in Plastic Surgery.

Onvoldoende bewijs

Bij microneedling, bij gebruik van naalden korter dan 2 millimeter, is het wondje klein genoeg om niet (of bijna nooit) te gaan bloeden. De huid wordt niet (lang) rood en zwelt niet erg op. Maar de gedeeltelijke afweerreactie die op gang komt stimuleert de groei van voedende kleine bloedvaatjes en een nieuw zacht collageenlaagje. Ieder wondje kan ontsteken. Dat kan ook gebeuren met de wondjes van al die naaldjes. Het is zeldzaam, laat het microneedlingonderzoek zien, maar in de webshops die de rollers verkopen staat vaak ook ontsmettende alcohol te koop.

Als hét grote voordeel ten opzichte van de huidafschavende werking van een laserbehandeling of peeling wordt het milde trauma van microneedling genoemd. De roodheid en zwelling van de huid blijft beperkt tot een dag.

We doen er alles aan om de huid jong te houden, en tegelijkertijd mishandelen we ons grootste orgaan elke dag. Lees ook: Wees lief voor je huid

De onderzoekers vinden het wetenschappelijk bewijs onder de microneedlingtechniek nog onvoldoende. Zo is onduidelijk hoe vaak je moet behandelen, met welke tussentijd en met welke naaldlengte. In de beschikbare onderzoeken zijn patiënten tussen de 1 en 12 keer behandeld, met tussenpozen van 1 tot 8 weken.

En thuisgebruiker, pas op met de aanschaf van een roller. De prijzen variëren. Het is moeilijk na te gaan wat je koopt. Er zijn waarschuwende sites, maar zelden zonder eigenbelang, want aan het eind bevelen ze hun eigen spullen aan.

Wie toch de naaldenroller wil hanteren, of ervoor naar een kliniek wil: het staat vast dat al die kleine wondjes de huidgroei stimuleren, maar het is onduidelijk of iemand daarna zal opmerken dat de rimpels zijn gladgestreken.

    • Wim Köhler