Opinie

    • Emilie van Outeren

Overheid stelt met big data fraudebescherming boven privacy

De Haagse Stemming Vandaag presenteert de VVD haar Europese verkiezingsprogramma. Schrijf je in om deze politieke nieuwsbrief per mail te ontvangen.

Malik Azmani lacht om het verkiezingsprogramma van zijn voorganger. Big data moeten UWV-fraude oplossen, maar zorgen bij de Belastingdienst, politie en justitie voor privacyproblemen. En Wassila Hachchi klopt weer aan bij D66.

NADER INZIEN: Malik Azmani, Europees VVD-lijsttrekker in 2019, moet in een interview met NRC hard lachen om het VVD-verkiezingsprogramma van 2014. Toen vond de partij de EU nog een economische samenwerking en klimaatverandering een “mogelijk probleem”. Nu wil de VVD verregaande afspraken maken over migratie, veiligheid en klimaat. In plaats van ‘Europa waar nodig’ heet het vandaag gepresenteerde programma: ‘Focus en Lef’. “We moeten als Europa één vuist maken op het wereldtoneel. Dan staan we sterker”, zegt Azmani. Het huidige Kamerlid wil straks in het Europarlement een kleinere Europese Commissie tegenover zich en zwakke commissarissen naar huis kunnen sturen. “Het parlement kan dan als een teckel om de broek van de eurocommissarissen gaan hangen. Als je zoiets niet doet, winnen de mensen die langs de zijlijn alleen maar zeggen wat er allemaal slecht is aan Europa, zonder verantwoordelijkheid te nemen: de populisten.”

BIG DATA DE OPLOSSING: Een hele trits onderzoeken moet de WW-fraude van arbeidsmigranten oplossen, zo kondigde minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) gisteren in een debat met de Kamer aan. Nieuwsuur onthulde recent dat met name Polen kort in Nederland werken, via een tussenpersoon melden ontslagen te zijn en vervolgens terug in eigen land een Nederlandse werkloosheidsuitkering ontvangen. Maandag begint uitkeringsinstantie UWV met een bigdataonderzoek, waarbij ze in de WW-bestanden gaat zoeken naar patronen die wijzen op fraude. Bijvoorbeeld dat iemand zes maanden werkt, vervolgens drie maanden WW ontvangt en dan weer gaat werken. Woonadressen worden gecontroleerd, tussenpersonen geregistreerd en werkgevers gevraagd waarom een werknemer is vertrokken. Een regel die de Kamer in 2006 juist afschafte, terwijl tegelijkertijd op het UWV bezuinigd werd.

BIG DATA HET PROBLEEM: De toegang tot persoonsgegevens is bij de Belastingdienst juist te groot. In het kader van fraudebestrijding worden daar allerlei data van belastingplichtigen aan elkaar gekoppeld. Maar omdat de fiscus niet bijhoudt welke gegevens door medewerkers worden opgevraagd, kan deze niet garanderen dat gevoelige persoonsgegevens veilig zijn. Dit blijkt uit een brief van directeur-generaal Jaap Uijlenbroek van de Belastingdienst aan de Autoriteit Persoonsgegevens die in handen is van Trouw. Betere bescherming van gegevens is volgens Uijlenbroek “technisch niet mogelijk”. Ook bij de toegang die politie en justitie hebben tot de ip-adressen en telefoonnummers van klanten van alle Nederlandse telecom- en internetproviders gaat van alles mis. Regels zijn onduidelijk, informatie wordt te lang bewaard en er is te weinig controle op wie er toegang tot heeft.

WERKDRUK: Dat oppositiepartijen hun zin krijgen en het kabinet het vrijgekomen dividendgeld aan lerarensalarissen gaat besteden, is bijzonder onwaarschijnlijk. Wel heeft Onderwijsminister Arie Slob een paar miljoen extra in zijn begroting gevonden om meer zij-instromende leraren te subsidiëren en zo de werkdruk op scholen te verlagen. De regeling was zo succesvol dat het subsidiegeld al bijna op was. Tekorten aan verpleegkundigen in academische ziekenhuizen maken dat vooral de intensive care, spoedeisende hulp en operatiekamers patiënten moeten weigeren, blijkt uit een inventarisatie van NRC. Wachtlijsten groeien en dat kan levens kosten.

BEELDREGIE: Geen rij dikke auto’s met chauffeur bij het Catshuis, maar aanvoer in taxibusjes. Geen groepsfoto met de premier. Mark Rutte gaf gisteren bij zijn ontmoeting met zestien topcommissarissen van grote bedrijven een voorbeeld van beeldregie. En hij adviseerde de topmannen om vaker en beter in de media uit te leggen waar hun bedrijven mee bezig zijn (in plaats van alleen in diezelfde media te verschijnen om politici verwijten te maken). “Wij zullen proberen meer tijd te investeren in gesprekken en discussies met de samenleving”, beloofde Jan Hommen van Ahold Delhaize.

QUOTE VAN DE DAG:

“In de marine had ik minder moeite om als vrouw mee te komen.”

Ex-Kamerlid Wassila Hachchi heeft zich weer als lid van D66 gemeld nu Alexander Pechtold leider-af is en wil “minder masculien leiderschap” in de partij, zegt ze in de Volkskrant.

    • Emilie van Outeren