Opinie

    • Mirjam de Winter

Armoedig

Ik probeer me Rotterdam wel eens voor te stellen zonder al die spuuglelijke reclameborden boven winkelpuien. Mijn hemel, wat verpesten die dingen het straatbeeld en geven ze de stad een armoedige en rommelige uitstraling. Hoe zouden de Zwart Janstraat en de West-Kruiskade eruitzien zonder al die van kleur verschoten, kunststof platen met schreeuwerige merk- of winkelnamen? We zouden onze stad niet eens terug herkennen. Oude gevels zouden weer tevoorschijn komen, met hier en daar misschien nog wat romantische ornamenten of glas-in-lood-ramen.

Ik ben heus geen ‘vroeger-was-alles-beter’-type en hoef ook weer niet in een soort ‘Notting Hill’ te wonen, met zijn pastelkleurige, houten winkelpuitjes en klassieke, koperen uithangbordjes. Maar laten we toegeven dat onze middenstanders de laatste decennia nogal zijn uitgeschoten in hun aandachttrekkerij. Want waar zijn al die felle kleuren en koeieletters nou eigenlijk voor nodig? We zijn toch niet slechtziend zeker?

Onbegrijpelijk daarom dat de gemeente Rotterdam de wildgroei aan uitbundige reclameuitingen sinds – pakweg – de jaren tachtig nooit heeft kunnen of willen stoppen. Al jaren ligt er gemeentelijke regelgeving klaar voor gevelreclame, tot in detail beschreven zelfs, maar wordt er door de gemeente niet of nauwelijks gehandhaafd. Veel luifels en gevelplaten zijn zonder vergunning aangebracht en niemand die er iets aan doet. Hetzelfde geldt voor die treurige, ijzeren rollluiken voor winkelpuien, die overigens lang geleden al ‘verboden’ werden, maar ook nog steeds het straatbeeld verpesten.

Het is de spuigaten uitgelopen en intussen ergeren we ons groen en geel aan al die lelijkheid. Dus hebben we ‘winkelstraatmanagers’ moeten aanstellen die moeten praten als brugman om winkeliers zover te krijgen iets aan hun gevels te doen (met wat financiële hulp van de gemeente). Op het Zwaanshals en Deliplein is dat overigens al aardig gelukt. Daar heeft de gentrificatie vooral zijn werk gedaan en zijn alleen nog hippe winkels en eettentjes te vinden die geen schreeuwerige reclameborden nodig hebben, omdat ze vooral Instagram en Facebook gebruiken voor hun naamsbekendheid.

Ook in de Middellandstraat is onlangs begonnen met het aanpakken van de gevels van winkelpanden. Daar wordt weer een heel ander beleid gevoerd, met het oogmerk dat (veelal exotische) winkels kunnen blijven bestaan en ook hun identiteit behouden. Eigenaren van winkelpanden krijgen een beetje subsidie voor het verbeteren van hun gevel en ‘advies’ over de aankleding ervan. Maar doen ze niet mee, dan lopen ze het risico later alsnog te worden gedwongen hun rolluiken, gevelplaten of luifels te verwijderen.

Zelfs op de Schiedamseweg is dan eindelijk gestart met de renovatie van wat misschien wel de meest verpauperde winkelstraat van Rotterdam was. Afgelopen maand is de compleet verbouwde ‘winkelboulevard’ opgeleverd en je gelooft je ogen niet: die lelijke gevelplaten en reclameborden zijn er inderdaad uitgesloopt, maar de straat heeft nu allemaal identieke gevels gekregen, met boven iedere winkel dezelfde luifel en allemaal dezelfde (bescheiden) reclameborden met hetzelfde, verplichte lettertype. Lekker opgeruimd staat het wel, maar zoveel uniformiteit lijkt me voor een stad als Rotterdam nou ook weer een beetje overdreven.

Mirjam de Winter (@mirjamdewinter) is freelance journalist en stadsgids in Rotterdam.

    • Mirjam de Winter