Tienduizenden euro’s kwijt, en nog geen duidelijkheid

Shorttrack

Yara van Kerkhof wacht bij de start van het nieuwe seizoen nog steeds op de uitkomst van haar dopingzaak. „Er gaat geen dag voorbij dat ik er niet aan denk.”

Yara van Kerkhof op de 1.000 meter bij de Winterspelen in Pyeongchang, waar ze zilver haalde op de 500 meter. Foto Jerry Lampen/ANP, beeldbewerking NRC

Suzanne Schulting ging backpacken op Bali, Sjinkie Knegt pompte zijn geld in een verbouwde Subaru Impreza en deed mee aan autocrossraces. Yara van Kerkhof ging in de maanden na de Olympische Winterspelen in Zuid-Korea naar Salt Lake City, de Amerikaanse bergen in, op hoogtestage. En naar het AMC in Amsterdam. Om verder bewijs te verzamelen dat haar afwijkende bloedwaarden medisch te verklaren waren. Dat die schommelingen in haar bloedpaspoort niets met doping te maken hebben en dat ze door het internationaal sporttribunaal CAS – als het goed is voor het einde van het jaar – net als door de internationale schaatsbond ISU vrijgesproken hoort te worden.

Op hoge stoelen in een zaal van Thialf kijkt de Nederlandse shorttrackploeg bij de seizoensopening deze woensdag kort naar beelden van de succesvolle Winterspelen. Schulting ziet zichzelf nog maar eens goud op de 1.000 meter winnen, Knegt ziet zijn zilveren race op de 1.500 meter en Van Kerkhof haar zilver op de 500 meter.

Van Kerkhof merkt dat zij minder kan genieten. De bonussen van de Spelen, spaargeld: weg, tienduizenden euro’s. Om de specialisten – „minstens tien” – te betalen die aan het dossier werkten dat enkele weken geleden is ingeleverd bij sporttribunaal CAS. Terwijl een nieuw shorttrackseizoen begint, hangt de dopingzaak boven haar hoofd. Nog steeds. Het is „geen makkelijke situatie”, zegt ze. „Het is niet dat ik er dagelijks emotioneel onder ben. Maar er gaat geen dag voorbij dat ik er niet aan denk.” Nu kan Van Kerkhof voor het eerst een update geven over haar situatie, sinds het moment in mei waarop zij de zaak wereldkundig maakte.

Lees ook ons vragenstuk toen de zaak bekend werd: Doping, vrijspraak en nu een nieuwe zaak.

Twee keer afwijkende waarden

In juni 2017 werd Van Kerkhof ingelicht door (nu ex-) technisch directeur van schaatsbond KNSB Arie Koops dat bij een wereldbekerwedstrijd in Shanghai (december 2015) en het WK in Seoul (maart 2016) afwijkende bloedwaarden waren gemeten. De ISU beoordeelde het als dopingzaak, klaagde Van Kerkhof aan, maar legde geen voorlopige schorsing op.

Van Kerkhof voerde – succesvol – aan dat haar bloedwaarden anders waren vanwege een afwijking in de doorbloeding van haar longen. Waarschijnlijk ontstaan door de aangeboren hartafwijking waarvoor ze op haar zevende een openhartoperatie had ondergaan. Wereldantidopingagentschap WADA besloot eind april, twee maanden na de Spelen waar Van Kerkhof naast individueel zilver ook brons op de relay won, in beroep te gaan.

Over de zaak is lang – bewust – niets gezegd. Koops had haar tijdens het telefoontje in juni, toen ze op trainingskamp met de selectie was, verzocht niemand iets te vertellen. Ze had slechts een paar vertrouwenspersonen, onder wie haar zus Sanne en bondscoach Jeroen Otter. „Ik denk dat het achteraf goed is geweest dat niemand het wist. In het begin weet je niet hoe je ervoor staat, wat de vervolgstappen zijn, hoe het werkt.” Het probleem van Van Kerkhof „mocht niet het probleem van het team worden”, zegt Otter. Zeker niet in een olympisch jaar.

Maar de eerste dagen op dat trainingskamp was ze „echt niets waard” geweest. „Ik was alleen maar aan het janken, kon mezelf niet bijeenrapen. Maar op een gegeven moment dacht ik: dit heeft ook geen zin, nu hebben ze invloed op je, terwijl er nog niets beslist is. Op de een of andere manier is het me gelukt de knop om te zetten. Daar ben ik blij mee.”

Vliegreizen en hoogtetraining

Van Kerkhof, de teamarts en specialisten kwamen vrij snel uit bij haar hartafwijking. „Ik heb wel eens gedacht: kan het dan in voeding hebben gezeten? Heb altijd mijn bidon mee naar de heatbox [waar de shorttrackers wachten om het ijs op te gaan]. Of medicijnen. Maar nee, in dit geval zou je iets hebben moeten injecteren en ik wist zeker dat dat niet gebeurt.”

Het team rond Van Kerkhof voerde succesvol aan dat haar bloedwaarden schommelen na lange vliegreizen. Haar dossier is de afgelopen maanden verder uitgebreid, na vele nieuwe onderzoeken. „In Salt Lake hebben we gevonden dat mijn bloed ook zo op hoogtetrainingen reageert. In het AMC kon ik op een echo ook zien dat mijn lichaam niet normaal reageerde voor een sporter. Ik ben blij dat we dat hebben gevonden.” De keuze haar bloedwaarden niet openbaar te maken, werd Van Kerkhof geadviseerd door haar advocaat; het zou beter zijn de zaak alleen bij het CAS uit te vechten.

Als het in deze zaak om een Russische schaatser was gegaan, dan was de buitenwereld genadeloos hard geweest, dat beseft de hele shorttrackploeg. „Maar het is anders dan bij de Russen”, zegt Van Kerkhof. „Daar hebben ze aan kunnen tonen dat er gesjoemeld is, of vonden ze stoffen in het bloed. Bij mij is niets gevonden.” Otter benadrukt dit eveneens. „Ik denk dat Yara uiteindelijk voorvechter kan zijn. Dat we het bloedpaspoort anders gaan benaderen.”

Maar mocht de zaak in Van Kerkhofs nadeel uitvallen, dan weet Otter ook dat de zweem van doping voor altijd rond de ploeg hangt. „Ik weet hoe de publieke opinie werkt.” De rest van de ploeg is er nog niet zo mee bezig. Schulting wil geen enkele opmerking maken over de zaak, Knegt „denkt wel dat de buitenlanders hier wel een mening over hebben”, maar hij ziet wel als hij er vragen over krijgt de komende tijd.

Van Kerkhof heeft volgens haar specialisten een sterk dossier, zegt ze. Verder is het afwachten, terwijl eind deze maand de eerste wereldbekerwedstrijden worden gehouden. „Ik vond het inleveren van het dossier spannend: waren we niets vergeten? Maar ik kan me nu niet druk maken om de zittingsdatum, dat heeft geen zin. Ik probeer gewoon rustig te blijven.”

    • Frank Huiskamp