ProRail gaat onbewaakte spoorwegovergangen afsluiten

Binnen drie jaar wil ProRail een einde te maken aan de 113 onbewaakte overgangen. De eerste wordt nog deze maand afgesloten met betonblokken.

Een onbewaakte spoorwegovergang in Zetten in 2009. ProRail zegt in De Telegraaf het wachten zat te zijn en wil volgende week al beginnen met het afsluiten van de dertig gevaarlijkste overgangen. Foto Lex van Lieshout/ANP

Spoorbeheerder ProRail wil onbewaakte spoorwegovergangen gaan afsluiten met betonblokken. Dat bevestigt de spoorbeheerder aan NRC na een interview met directeur Pier Eringa in De Telegraaf woensdag. Eringa zegt dat hij niet langer wil wachten tot allerlei procedures zijn afgerond. ProRail wil eind deze maand de eerste overgang afzetten. “Dat doen we met betonblokken. Dan kan niemand er meer door.”

Lees ook: Dilemma’s van een onbewaakte overweg

Eringa zegt in De Telegraaf de gevaarlijkste dertig onbewaakte spoorwegovergangen snel te willen sluiten, ook als de inspraakprocedures nog niet zijn afgerond. “Het overleg gaat soms eindeloos door. Als er weer een ongeluk gebeurt, willen wij niet het verwijt krijgen dat we niks doen.” ProRail wil nog niet bekendmaken om welke locaties het gaat. De spoorbeheerder laat weten bereid te zijn naar de rechter de stappen als bijvoorbeeld grondeigenaren bezwaar aantekenen.

De spoorbeheerder zegt al jaren in gesprek te zijn met de provincies, gemeenten en particuliere grondeigenaren om de overgangen te sluiten. Binnen drie jaar wil ProRail nu een einde maken aan de onbeveiligde overgangen. Op dit moment zijn er nog 113 onbeveiligde spoorwegovergangen, een deel wordt beveiligd, een deel wordt gesloten en bij een ander deel wordt naar een alternatieve oplossing gekeken, zoals de aanleg van een fietstunnel.

Reactie staatssecretaris

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven laat in een reactie aan persbureau ANP weten niet onder de indruk te zijn van het plan van ProRail. Ze zegt dat ProRail “in de aanloop naar een Kamerdebat over spoor met allemaal plannetjes in de media verschijnt”. Ze benadrukt dat “voor iedereen die een serieus plan heeft om het spoor te verbeteren, mijn deur altijd openstaat.”

Onderzoeksraad voor Veiligheid

In juli noemde de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) de onbeveiligde overwegen met de hoge treinsnelheden “ontoelaatbaar”. De raad adviseerde de overgangen zo snel mogelijk op te heffen of te beveiligen. Ongelukken worden “te gemakkelijk toegeschreven aan roekeloosheid van weggebruikers, terwijl bij het merendeel geen sprake is van bewust roekeloos gedrag”.

Volgens de OVV is Nederland het enige land in Europa met veel treinverkeer en een groot aantal overwegen. “Een combinatie die niet goed samengaat.” Jaarlijks komen gemiddeld elf mensen om het leven bij een ongeval op een spoorwegovergang. De meeste daarvan vinden plaats bij beveiligde overgangen. Om het aantal slachtoffers hier terug te dringen adviseerde de raad de overgangen beter te beveiligen, bijvoorbeeld door spoorbomen te plaatsen die niet de halve, maar de gehele weg afsluiten.

ProRail en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat proberen de onbeveiligde overgangen al jaren te sluiten, maar dat blijkt niet makkelijk. Het beveiligen met spoorbomen en bellen kost bijna 1 miljoen euro per overweg. Het helemaal afsluiten van een overgang soms op weerstand. Zo raken huizen soms onbereikbaar, worden wandelroutes doorbroken en kunnen boeren delen van hun land niet meer bereiken. In 2016 sprak het ministerie nog met ProRail af dat de belangen van wandelaars, fietsers en ruiters zorgvuldiger moeten worden meegewogen als het een overgang wil opheffen of aanpassen.

    • Belia Heilbron