Ook Bollywood-actrices roeren zich nu

#MeToo in India

Het duurde even voordat de beweging in India er kwam. Sinds deze week zijn er vele aantijgingen.

De Indiase Bollywood producer Vinita Nanda spreekt tijdens een persconferentie in Mumbai. Ze is een van de vrouwen die zich de afgelopen dagen heeft uitgesproken over seksuele intimidatie. Foto Sujit Jaiswal/AFP

„Tien jaar geleden was het niet eens bij mij opgekomen dat iemand mij zou geloven”, zegt Sandhya Menon. Dus schreef de Indiase journaliste haar frustraties van zich af in een blog over die ene gerespecteerde en veel oudere collega die in 2005 onuitgenodigd zijn tong in haar mond stak. Zijn naam noemde ze niet.

Afgelopen vrijdag, in een week waarin Menon las hoe een Bollywood-actrice werd aangevallen na een interview over seksuele intimidatie op een filmset tien jaar terug, besloot ze dat het genoeg was geweest.

Met een bericht op Twitter dat bijna duizend keer is gedeeld, werd de journaliste een van de aanjagers van Indiaas lang uitgebleven #MeToo-beweging. Niet alleen herhaalde Menon in haar tweet wat haar die bewuste avond was overkomen, dit keer noemde ze ook de naam van de oud-collega, evenals die van een ander die zich aan haar had opgedrongen.

Ook Bollywood wordt nu geconfronteerd met nieuwe beschuldigingen

Talloze vrouwen, met name journalisten, volgden haar voorbeeld. Sociale media stromen nu al dagen vol met verhalen over uitnodigingen op hotelkamers en nachtelijke smsjes. Over handen op bovenbenen tijdens vergaderingen en natte zoenen die uit het niets kwamen. Over klachten die werden ingediend, maar waar nooit iets mee werd gedaan.

Lees ook de verhalen uit de serie #MeToo buiten de westerse wereld

Tot nu. Verschillende mediahuizen kondigden interne onderzoeken aan, waaronder dagblad Times of India waar een van de door Menon beschuldigde journalisten werkt. Prashant Jha, de chef van de politieke redactie van Hindustan Times, deed maandag al een stap terug na aantijgingen dat hij een collega zou hebben lastiggevallen die niet inging op zijn avances.

Maar de verhalen reiken verder dan Indiase nieuwsredacties. Ook Bollywood, dat tot nu toe redelijk onaangetast door de wereldwijde #MeToo-storm leek te komen, wordt sinds het opnieuw naar buiten treden van actrice Tanushree Dutta geconfronteerd met een verse reeks beschuldigingen. In 2008 was ze al naar buiten getreden, zonder dat ze ook maar enig gehoor vond.

Zo werd Phantom Films, het productiehuis van regisseur Vikas Bahl, afgelopen weekend opgedoekt: een besluit dat volgde op de onthulling van website HuffPost India dat Bahl tijdens de promotietoer voor een van zijn films een medewerkster in haar hotelkamer zou hebben aangerand door over haar heen te masturberen.

Een van de eersten die aan de digitale schandpaal werd genageld, was comedian en Youtube-ster Utsav Chakraborty, die – onder andere – foto’s van zijn geslachtsdeel naar vrouwen zou hebben gestuurd. All India Bakchod, de comedygroep waaraan hij was verbonden, verbrak daarop alle banden met hem. Maar al snel volgden aantijgingen tegen nog twee van hun comedians.

Klaargestoomd voor dit moment

Chakraborty ontkende de berichten eerst (het was „gewoon sexting”), om vrijdag alsnog via Twitter „sorry” te zeggen. „Ik kan mijzelf niet langer als een slachtoffer zien [...] Hoe kan ik het goedmaken?” Woedend was Menon om zijn aanvankelijke ontkenning en daarna halfslachtige excuus. Een woede die ze ook terugziet bij de andere vrouwen die haar sinds haar tweet overspoelen met hun persoonlijke verhalen.

„Het afgelopen jaar hebben wij in India naar het Westen gekeken hoe de #MeToo-beweging om zich heen bleef grijpen. Het deed ons onze eigen verhalen herleven, eerst in onze gedachten, toen in gesprekken met vrienden. Dat heeft ons klaargestoomd voor dit moment”, zegt de journaliste door de telefoon.

Niet dat anderen dat niet al eerder probeerden. Zo publiceerde de rechtenstudente Raya Sarkar vorig jaar een lijst met de namen van 50 Indiase docenten die zij ervan beschuldigde „seksuele roofdieren” te zijn. Die lijst leverde Sarkar vooral veel kritiek op, ook door prominente feministen, omdat de beschuldigingen afkomstig waren van anonieme bronnen.

Dat Menon en enkele andere vrouwen nu het voortouw namen door onder hun eigen naam naar buiten te treden, heeft volgens de journaliste anderen het vertrouwen gegeven hetzelfde te doen. Dat, én het feit dat hun beschuldigingen dit keer niet zonder consequenties zijn gebleven. „Voor Indiase vrouwen is dat enorm bemoedigend. Eindelijk voelen we ons gehoord.”

    • Eva Oude Elferink