Recensie

Anouk in prettig Haags komt keihard binnen

Eerste Nederlandstalig album

Met haar nieuwe album ‘Wen D’r Maar Aan’ schakelt zangeres Anouk Teeuwe over op Nederlandse teksten. Ze moest haar zangstem opnieuw ontdekken.

Anouk tijdens een concert in de Ziggo Dome in 2017. Foto Paul Bergen / ANP KIPPA

Een uitdaging, noemt Anouk haar eerste Nederlandstalige album Wen D’r Maar Aan in het begeleidende persbericht, „temeer omdat ik muzikaal een beetje verveeld was geraakt.” Meer dan twintig jaar na haar debuutsingle ‘Mood Indigo’ ondergaat Anouk Teeuwe (43) de dappere transitie tot songschrijver en zangeres van nummers in haar moerstaal. Met een licht en prettig Haags accent zingt ze over haar onzekerheden, verloren liefdes, depressies en de schoonheid van het leven. De stijl zou je als ‘rock light’ kunnen omschrijven, met hier en daar een stemmig orkest om de melancholieke sfeer te onderstrepen.

Katalysator voor de overstap naar Nederlands was het liedje dat Anouk zong op de verjaardag van haar vriend Dominique Schemmekes, de vader van haar jongste dochter Jelizah Rose (2). Net als het laten plaatsen van gouden tanden was zingen in het Nederlands een beslissing die de goedkeuring moest krijgen van haar man en zes kinderen.

Anouk op de cover van het oktobernummer van de Nederlandse Vogue. Vogue 2018

Zoals ze alle belangrijke beslissingen neemt in dienst van en met instemming van haar gezin, vertelt Anouk in het oktobernummer van de Nederlands Vogue. Op de cover poseert ze vrolijk met de hele familie, gestoken in hippe kleding van dure modemerken als Adin, Hydrogen, Supreme en Versace.

„Jullie kunnen me haten/ Achter mijn rug om praten/ ik ben wie ik ben”, begint de eerste van twaalf songs waarin Anouk geen blad voor de mond neemt. „Ik blijf toch wel staan/ Dus wen d’r maar aan/ Ik ben wie ik ben.”

Zingen in het Nederlands heeft de strekking van haar teksten niet per definitie intiemer gemaakt, meldt ze vooraf. „Bijna al mijn (Engelstalige) nummers waren heel persoonlijk. Alleen komt dat Nederlandstalige wat directer binnen.” Ze moest haar zangstem opnieuw ontdekken. Niet te plat, maar ook niet te netjes wilde ze klinken. „Soms vond ik mijn teksten te poëtisch, dat past helemaal niet bij mij.” Het belangrijkste was dat ze er zelf naar moest kunnen luisteren.

Overstappen op Nederlands

Meer vaderlandse artiesten wisselden in de loop van hun carrière naar Nederlandstalig materiaal. Bij zanger/gitarist George Kooymans (70) van Golden Earring duurde het zelfs meer dan vijftig jaar voordat hij overschakelde op Nederlands, in het gelegenheidstrio Vreemde Kostgangers met Henny Vrienten en Boudewijn de Groot. Kooymans maakte grote indruk met zijn authentiek Haagse accent en zijn lied ‘Touwtjes uit de Deur’, ruim voordat Jan Terlouw dat onderwerp aankaartte als symbool van de verloren onschuld van de samenleving.

Zanger Jan Rot (60) heeft als gevierd ‘hertaler’ van buitenlandse liederen bijzondere inzichten over de noodzaak van Nederlandse artiesten om in eigen taal te zingen. „Ik gun iedereen zijn droom van doorbreken in het buitenland. Maar het Engels is een geleende taal. Je doet anderen na. Als popmuzikant begon ik ook in het Engels. Inmiddels ben ik een bekeerling. Als vertaler laat ik de wereldhits net zo lekker als de originelen klinken in hun Nederlandse versies. Bij optredens merk ik hoeveel sterker de liedjes aankomen. Mensen beseffen voor het eerst waar ze over gaan. Ik juich het toe wanneer grote sterren als Anouk de stap naar Nederlandstalig maken. Deze plaat wordt de eerste die ik van haar ga kopen. Duizend keer liever een authentiek Haags accent dan het aangeleerde Cockney dat je bij sommige Nederlandse zangers hoort.”

Wende: meer diepte

Zangeres Wende snapt heel goed waarom Anouk na elf Engelstalige albums in haar eigen taal wil zingen. Wende Snijders (40) zong al Nederlandstalig materiaal toen ze eind jaren negentig aan de Academie voor Kleinkunst studeerde, maar werd daarna vooral bekend met haar vertolkingen van Franse chansons en zelfgeschreven Engelstalig werk. In 2008 won ze de Annie M.G. Schmidt-prijs met haar theaterlied ‘De Wereld Beweegt’. Begin dit jaar schakelde ze volledig over op Nederlandstalig met het radicaal elektronische, creatief ambitieuze album MENS.

„Bij kunstenaars als Arnon Grunberg en Typhoon bespeurde ik dat ze hun eigen taal binnen de taal veroverden”, zegt Wende over haar omschakeling. „Wanneer je dat als songschrijver wilt doen, kan dat niet anders dan in je spreektaal. Daarin voel je dingen en communiceer je emoties. Die diepte krijg ik, of kreeg Anouk in het Engels niet te pakken. Anouk is een stoer wijf die ik zie in de traditie van het Jordaanlied en misschien zelfs de Zangeres Zonder Naam. Daarbij is ze de rock chick die niet bang is om een voormalige geliefde in een tekst voor huichelaar uit te maken. Wat ik van haar album gehoord heb, dat lied waarin ze hartgrondig ‘Fuck!’ zegt, vind ik erg goed.”

In het aangrijpende nummer ‘Het Is Klaar’ zingt Anouk, begeleid door pizzicato-violen in walstempo, de zinnen „Jij en ik waren nooit een koppel/ Totdat jij me naaide/ Fuck, het is uit nou” en „Het is klaar/ Jij huichelaar”. Haar boze woorden komen extra hard aan omdat Teeuwe ze bijna zachtmoedig zingt, op een melancholieke toon die teleurstelling en spijt in zich draagt.

Voor Anouk geldt nog altijd: de enige regel is dat er geen regels zijn. „Baby hou me vast,” zingt ze in een countryachtige ballade, „want ik mis je/ Aaah, I do”. Op Wen D’r Maar Aan heeft Anouk de taal binnen de taal gevonden waaraan vakzuster Wende refereert. Simpele spreektaal en poëtische liefdesverklaringen gaan naadloos op in teksten die vloeien, ontroeren en de luisteraar meetrekken in de gedachtewereld van een sterke vrouw die zich kwetsbaar op durft te stellen. De soulsong ‘Dominique’ maakt het af: een directer liefdeslied werd in de Nederlandse taal zelden gezongen. „Dag m’n lief, ik ga kapot als ik je met die andere wijven zie.” Zingen kon Anouk al. Nog niet eerder kwam ze zo keihard binnen.

    • Jan Vollaard