Lieke Martens, de sterspeelster die ook gewoon ‘vuile’ meters maakt

Oranje De Nederlandse vrouwen plaatsen zich na een zwaarbevochten 2-1 winst in Denemarken voor de finale van de play-offs om het laatste WK-ticket. Ster Lieke Martens cijfert zich weg voor uitblinker Lineth Beerensteyn.

Lineth Beerensteyn (links), die twee keer scoorde, met Lieke Martens. „Wij hebben een goed collectief van 23 speelsters.” Foto Henning Bagger/ EPA

Er is maar één ding dat Lieke Martens nog kan doen. De Nederlandse vrouwen staan zwaar onder druk, ook weer als keeper Loes Geurts na zeventig minuten de bal loslaat na een Deense corner. Op een halve meter voor de eigen doellijn komt de bal op het dijbeen van Martens. Zonder enige aarzeling knalt de technisch begaafde sterspeler de bal hoog de lucht in. Weg is weg. 1-1 is de stand, geen tegengoal nu. Een gedachte: Nederland moet en zal naar het WK.

Voor Martens geen hoofdrol in het met 2-1 gewonnen play-off duel in en tegen Denemarken. Na de eerdere 2-0 thuiszege in Breda plaatst Oranje zich voor de finale van de play-offs tegen Zwitserland om het laatste Europese ticket voor het WK 2019 in Frankrijk. Die hoofdrol is voor spits Lineth Beerensteyn, die in Viborg beide doelpunten maakt. De 21-jarige vervanger van de aan haar kuit geblesseerde Vivianne Miedema, wel fit genoeg om in te vallen, had in Breda ook al gescoord. Martens cijfert zich met veel verdedigende arbeid en ‘vuile’ meters weg in het belang van het team. En ziet dat het goed is.

Een dag voor de cruciale wedstrijd in Denemarken was de 25-jarige linkerspits met veertien anderen genomineerd voor de Ballon d’Or, die het blad France Football dit jaar voor het eerst ook bij de vrouwen uitreikt voor de beste speler van de wereld. In 2017 koos FIFA de Barcelona-speelster al tot ‘wereldvoetbalster van het jaar’, maar dit jaar behoorde ze in die verkiezing niet tot de tien genomineerden. De prijs ging naar de Braziliaanse Marta Vieira da Silva, die nu ook favoriet is voor de Gouden Bal. Maar Martens behoort zelfs na een wat wisselvallig jaar nog ‘gewoon’ tot de elite van het mondiale vrouwenvoetbal.

In haar 94ste interland heeft ze de bal nog nauwelijks aangeraakt als haar opvolgster als Europees voetballer van het jaar, de Deense Pernille Harder, al na twee minuten een strafschop forceert. Spits Nadia Nadim knalt raak: 1-0. Opnieuw een debacle als laatst in Noorwegen, waar de regerend Europees kampioen snel op 2-0 achter kwam? Drie minuten na de Deense goal valt Martens juichend om de nek van Beerensteyn, die met een kopbal voor de gelijkmaker zorgt. „Ik had nog wel gezegd dat ze niet kon koppen”, zei bondscoach Sarina Wiegman na afloop lachend over de 1.61 meter kleine spits van Bayern München.

Beerensteyn is gevaarlijk voor het Deense doel. Foto Andre Weening/ANP

Onvermoeibaar

En Martens? Ze rent onvermoeibaar achter haar tegenstander aan tot diep op de eigen helft, zodat linksback Kika van Es in het centrum de ruimtes kleiner kan maken voor de gevaarlijke Harder en Nadim. In de laatste minuut volgt na weer zo’n verdedigende ren direct een aanvallende actie, als ze met een fraaie sleepbeweging langs Theresa Nielsen glijdt. Het slimme doorkopballetje waarmee ze vlak daarna Beerensteyn voor de keeper zet levert niets op omdat juist dan het rustsignaal klinkt.

Sierlijk en onbevangen waren haar dribbels op die mooie zomeravond in het Zweedse Växjö, waar de jonge Limburgse bij haar EK-debuut in 2013 tegen Duitsland werd gekozen tot beste speler van de wedstrijd. Vier jaar later was ze de uitblinker bij het gouden EK in eigen land. De rest is geschiedenis. Een lucratief contract bij Barcelona, sterrengala’s naast Ronaldo en Messi, idool van duizenden voetballende meisjes, eigen reclame voor pindakaas en 720.000 volgers op Instagram. Martens is de personificatie van het succes van het vrouwenvoetbal in Nederland. Af en toe zelfs tegen wil en dank, tot in de roddelbladen toe.

Lees hier een interview met Lieke Martens (eind 2017)

Kritiek klonk voor het eerst begin september, toen Nederland in en tegen Noorwegen directe plaatsing voor het WK misliep. Fout van Martens, die al na een paar minuten haar tegenstander ‘vergat’ te dekken bij de corner die tot de eerste goal leidde. Haar spel was sowieso niet best. En dan nam Marta ook nog haar titel van beste van de wereld over. De tol van een loodzwaar seizoen na het EK, of het onvermijdelijke lot van boegbeeld onder kritisch vergrootglas?

In Breda tegen Denemarken was ze gewoon weer de publiekslieveling. Steeds weer zich aanbieden, durven dribbelen, fanatiek meeverdedigen ook. In het niet uitverkochte Viborg speelt ze in de tweede helft, als Oranje het moeilijk heeft, zelfs meer linksback dan linkerspits. De explosieve Beerensteyn is voorin in haar eentje een plaag voor de Deense defensie en staat in blessuretijd precies op de juiste plaats om de winnende treffer te maken. Of zij volgende maand in de spits moet of Miedema? „Dat moet de coach maar beslissen”, zegt Beerensteyn voor de camera van Veronica. „Wij hebben een goed collectief van 23 speelsters.”

Een collectief waarin ook sterspeelster Martens zichzelf kan wegcijferen. „We hebben één doel: naar het WK gaan”, zei ze al in Breda. Uitblinkers? „Wie hem er in kopt of wie hem er in schiet, dat maakt niet uit. Dit is gewoon iets van het team.”

    • Maarten Scholten