De bouwmarkt van de wietteelt

Bedrijventerrein De Liesbosch Een growshop op een bedrijventerrein in Nieuwegein bleek jarenlang een essentiële schakel in de grootschalige hennepteelt. Dat de politie er dinsdag binnenviel, verbaast de buren niet. Maar waarom greep men niet eerder in?

De politie valt een groothandel in drugsbenodigdheden binnen op bedrijventerrein De Liesbosch in Nieuwegein. Foto David van Dam

Rond het middaguur verschijnen de lunchpakketten. Een batterij agenten, deels in burger, duikt op vanachter het zwarte scherm dat de plaats van inval verhult. „Die van de politie zijn altijd goed”, zegt een jaloerse justitiemedewerker toekijkend op de stoep. Ze opent een zakje boterhammen van thuis.

Al de hele ochtend zijn agenten bezig met de inventarisatie van panden op bedrijventerrein De Liesbosch in Nieuwegein. Invallen zijn hier wel vaker, vanwege wietteelt, illegaal gokken, drugs-, auto- of wapenhandel. Maar deze inval, begonnen op dinsdagochtend 08.00 uur, duurt wel érg lang. Want het gaat niet om één pandje, maar om een hele rits. Zeker honderd meter aan bedrijfsruimtes grenzend aan elkaar. En ertegenover nog drie loodsen waarin vrachtwagens kunnen laden en lossen.

Wat daarbinnen te vinden is? Groeimiddelen, koolstoffilters, geluidsisolerende ventilatoren. Alle benodigdheden voor wietteelt. En niet één rekje, maar bedrijfshallen vol. Metershoge stellages aan ellenlange gangen. „Zoals in de bouwmarkt”, zegt Natasja van Collenburg. Ze is de persofficier van het parket Midden-Nederland en heeft net zelf een kijkje genomen. „Die scháál, ik werd er misselijk van. Het enige dat ontbreekt zijn de winkelwagentjes.”

Het bedrijf zou een essentiële schakel in de grootschalige hennepteelt zijn.

Foto David van Dam

Vier verdachten zijn aangehouden en in het land zijn vijf vrachtwagens zo groot als die van de Sligro stilgezet. Ze waren op weg voor leveringen. Het bedrijf, in de Kamer van Koophandel bekend als Het Groeipaleis, heeft volgens justitie een jaaromzet van 25 tot 30 miljoen euro. Het zou een essentiële schakel in de grootschalige hennepteelt zijn. „We vermoeden dat dit de groothandel voor de groothandels is”, zegt Van Collenburg. „We zitten hier op de stam van de hele boom in Nederland en mogelijk zelfs West-Europa.”

Kinderkweeksetjes

Toen het in 1998 opgerichte bedrijf Het Groeipaleis zeven jaar later neerstreek op het nieuwe bedrijventerrein De Liesbosch, was een growshop runnen geen enkel probleem. Er zaten er nog wel meer op het terrein, zeggen ondernemers. Het Stekje, De Groene Oogst, die van de buurman met een aquarium vol piranha’s, een paar pandjes verderop.

Het Groeipaleis betrok een klein pand tegenover het postsorteerbedrijf. De zaak, ingeschreven als ‘groothandel in tuinbouwartikelen’, stond bij de buren al gauw bekend als leverancier voor de wietteelt. De ondernemers op het rijtje zagen hoe in vuilniszakken verpakte afzuigers en zakken potgrond in kofferbakken verdwenen. Voor de ingang werden betonnen paaltjes geplaatst om een vierde ramkraak in korte tijd te voorkomen.

Een paar straten verderop vestigden de eigenaren ook een groothandel, met de afkorting HGP. Dat bedrijf, met spiegelend glas, camera’s en betonnen schokbrekers voor de gevel, neemt inmiddels meerdere panden in beslag; ruim de halve straat. Tussen de groothandel en de growshop gingen veel spullen heen en weer, weten de ondernemers op de Liesbosch.

De groothandel vormt het middelpunt van een verzameling bv’s van twee Nieuwegeinse mannen, Michael en Jorrit. De politie heeft niet bevestigd dat zij de verdachten zijn, maar zij zijn wel eigenaren van de bedrijven. De veertigers wonen één minuut van elkaar in de nabijgelegen wijk Galecop. Jorrit heeft naast HGP nog een verhuurbedrijf en een payroll- en uitzendbedrijf (met veel vacatures in de regio Utrecht voor het vervoer van bloemen en planten). Samen met een vrouw runt hij ook een transportbedrijf, Cargotrade.

Met zijn kompaan Michael bleef Jorrit lang eigenaar van de dependance Het Groeipaleis. Tot deze vorig jaar over werd gezet op naam van Delano, 22 jaar. Hij is wellicht de zoon van Michael, zijn bv staat op diens huisadres.

De eigenaren houden hun bezigheden goed verborgen. Het Groeipaleis presenteert zichzelf online als ‘onbetwiste tuinbouwspecialist’ waar de klanten gieters, kleurrijke wespenvangers en kinderkweeksetjes kunnen kopen. Het assortiment staat niet online. Bij groothandel HGP zit het assortiment verstopt achter een login.

Maar de gouden jaren zijn nu voorbij. Vanaf maart 2015 zijn growshops in Nederland verboden. De ene na de andere verdween van het terrein. En nu heeft de politie ook een einde gemaakt aan HGP en Het Groeipaleis. Op het privéhuis van Jorrit en zijn partner is deze week beslag gelegd door de officier van justitie, net als op het pand van Het Groeipaleis.

NRC verbleef eerder langdurig op het bedrijventerrein. Lees: Welkom op de Liesbosch

Bedrijfuitjes naar muziekfestivals

Op De Liesbosch verbaast niemand zich over de inval. Iederéén zag de zakken potgrond metershoog opgestapeld voor de deur. Vrachtwagens reden af en aan, ook ’s nachts. Intussen werden de jongens van Het Groeipaleis almaar groter. Hun bedrijfsuitjes naar muziekfestivals waren jaloersmakend en afnemers van hun spullen konden rekenen op kerstpakketten vol sterke drank. „Elk pand dat vrijkwam trokken ze erbij”, zegt een buurman die anoniem wil blijven. „Vier keer per dag kwam de geldwagen langs. Klanten rekenden alles cash af.” Eerder sprak NRC tientallen mensen voor een artikel over De Liesbosch. Toen bleek net als nu dat mensen liever hun naam niet noemen, bang als verklikker te boek te staan. Hier laat je je niet over anderen uit.

Niemand trok aan de bel. „We hebben nergens last van, dus waarom zou je”, zegt een andere buurman. „Je weet alleen dat er goed geld verdiend wordt, er waren zóveel bewegingen. Maar hé, het is not my cup of tea.

Tomatenzaden

Buren van de dependance iets verderop zagen klanten af en aan spullen laden in auto’s, waaronder met Belgische en Franse kentekens. „Als voor de deur de motor bleef draaien, zei ik er wat van”, zegt een buurman. „Kreeg ik een kwaaie blik terug.” Daar bleef het bij. De meeste klanten parkeerden netjes en de eigenaren hielden de stoep schoon, uit angst voor gedoe. Bovendien: wie heeft er zin om te klagen over een bedrijf dat zich met drugshandel inlaat?

“Het enige dat ontbreekt zijn de winkelwagentjes.”

Foto David van Dam

En er gebeuren op De Liesbosch wel gekkere dingen. Er zit een bordeel en een kerk, er zat een gokhuis waar een overval was, er wordt getippeld, gehandeld vanuit de kofferbak, illegaal in auto’s gedeald, wiet gekweekt. Maar een industrieterrein ís geen minimaatschappij zoals een woonwijk. Dé regel hier: je bemoeit je niet met een ander. ‘Leven en laten leven’, is op de Liesbosch het devies.

Waar de ondernemers zich wel over verbazen is dat men niet eerder ingreep. Hoe kon HGP ruim drie en een half jaar ongehinderd geld verdienen met het leveren van spullen voor wietteelt, toen dit al ruim verboden was? Een buurman: „De fysiotherapeut hier moest weg vanwege ongeoorloofde handel met particulieren, maar een growshop mag blijven bestaan?”

NRC vroeg het vorig jaar de gemeente Nieuwegein, toen het een artikel schreef over het industrieterrein. Op de vraag of de gemeente de groothandel kende als growshoponderneming, antwoordde zij: „We weten dat er spullen verkrijgbaar zijn voor het verbouwen van groenten of planten.” Op de vraag wat de aanpak van de growshop in de weg stond, was het antwoord: „Het is altijd lastig om de scheidslijn te bepalen tussen de verkoop van spullen ten behoeve van het telen van normale groenten en planten en die voor het telen van hennep.”

Politiewoordvoerder Daniëlle Friedeman legt uit dat het onderzoek een jaar tijd kostte. Er was informatie over HGP uit een ander onderzoek binnengekomen, financiële instanties maakten melding van ongebruikelijke miljoenentransacties en er waren spullen van HGP bij professionele wiettelers aangetroffen. Ook bleek het klantenbestand vrijwel alleen uit wiettelers te bestaan.

Pas als je kunt aantonen dat deze verdachten hebben geweten dat hun spullen worden gebruikt voor criminele doeleinden, heb je een zaak, zegt OM-woordvoerder Van Collenburg. „En dat is niet altijd duidelijk. Sommige growshops trekken een rookgordijn op. Dan verkopen ze bijvoorbeeld óók tomatenzaden.” Maar, geeft ze toe, de overheid is er ook niet altijd even snel bij. „We zitten in een proces van bewustwording. We hebben in Nederland lang gedacht dat het allemaal wel meeviel.”

Ze is benieuwd, nu de stam is afgezaagd, hoe de drugsmarkt zal regeren. „Dat is afwachten.”

    • Freek Schravesande
    • Carola Houtekamer